நசிகேதனும் தேர் உவமையும்
கடோபநிடதம் என்னும் உபநிடதத்தில் நசிகேதன் என்ற சிறுவனின் கதை வருகிறது. வாஜஸ்ரவஸ் என்னும் முனிவர் ஒரு வேள்வியில் தம் செல்வத்தை தானம் செய்தார். அவர் தந்தது பயனற்ற பழைய பசுக்களே என்பதைக் கண்ட மகன் நசிகேதன் வருந்தி, 'என்னை யாருக்குத் தரப்போகிறீர்கள்?' என்று தந்தையிடம் கேட்டான். சினந்த தந்தை, 'உன்னை யமனுக்குத் தருகிறேன்' என்றார். சிறுவன் தந்தையின் சொல்லை மதித்து யமனின் இல்லம் சென்றான்.
யமன் அங்கு இல்லாததால் நசிகேதன் மூன்று நாட்கள் உண்ணாமல் காத்திருந்தான். திரும்பி வந்த யமன் விருந்தினன் காத்திருந்த குற்றத்துக்காக மூன்று வரங்கள் தருவதாகக் கூறினான். முதல் இரண்டு வரங்களுக்குப் பிறகு, மூன்றாம் வரமாக நசிகேதன் இறப்பின் பின் ஆன்மா என்ன ஆகிறது என்ற மறைபொருளைக் கேட்டான்.
யமன் அவனைச் சோதிக்க எண்ணி, நீண்ட ஆயுள், செல்வம், அழகிய பெண்கள், குதிரைகள் ஆகியவற்றை வரமாகத் தருவதாகக் கூறினான். ஆனால் நசிகேதன் மறுத்து, 'இவை நாளை மறைபவை; புலன்களின் ஆற்றலைத் தேய்ப்பவை; உண்மையான அறிவே எனக்கு வேண்டும்' என்றான். அவன் உறுதியைக் கண்டு மகிழ்ந்த யமன் ஞானத்தை உபதேசித்தான்.
அந்த உபதேசத்தில் ஒரு பிரபலமான உவமை வருகிறது. உடல் ஒரு தேர்; ஆன்மா அதில் அமர்ந்திருப்பவன்; அறிவு தேரோட்டி; மனம் கடிவாளம்; புலன்கள் குதிரைகள்; புலன்கள் செல்லும் வழிகள் தேர் செல்லும் பாதைகள். தேரோட்டி தெளிவற்றவனாக, கடிவாளம் தளர்ந்ததாக இருந்தால் குதிரைகள் தம் இஷ்டத்துக்கு ஓடி, தேரை எங்கெங்கோ இழுத்துச் செல்லும். தேரோட்டி தெளிவோடும் கடிவாளம் இறுக்கமாகவும் இருந்தால் தேர் இலக்கை அடையும்.
நசிகேதன் அந்த உவமையைக் கேட்டு, தன் சிறிய வயதிலேயே புலன்களை அடக்கிக் கற்கும் நெறியில் நின்றான். விரும்பியவை எல்லாவற்றையும் ஒருங்கே விட்டபோதுதான் அறிவு தெளிவாகிறது என்பதை அவன் வாழ்வு காட்டியது.
வள்ளுவரின் 'அடல்வேண்டும் ஐந்தன் புலத்தை' என்ற சொல், அதே உவமையை நினைவுபடுத்துகிறது: குதிரைகளைக் கொல்வதல்ல, நடத்துவதே குறிக்கோள். புலன்களை மதித்து வழிநடத்துபவன் மட்டுமே இலக்கை அடைவான்.
அந்தக் கதை இன்றும் குருகுலங்களில் மாணவர்களுக்குச் சொல்லப்படுகிறது. தேரில் அமர்ந்திருக்கும் ஆன்மா ஒவ்வொருவரிலும் உண்டு என்றும், கடிவாளம் நம் கையில்தான் இருக்கிறது என்றும் அது நினைவூட்டுகிறது. அந்த எளிய உவமை இன்றும் எவ்வளவு ஆழமானது என்பதை எண்ணிப் பார்க்கலாம்.