இராமனும் குகனும்
வால்மீகி இராமாயணத்தின் தொடக்கத்தில் நாரத முனிவர் இராமனின் பண்புகளை வால்மீகிக்கு எடுத்துரைக்கிறார். எதிரில் வருவோரிடம் முதலில் புன்னகையுடன் நலம் கேட்பவன், கடுஞ்சொல் பேசாதவன் என்று அங்கே இராமன் புகழப்படுகிறான். அந்தப் பண்பு அயோத்தியா காண்டத்தில் தெளிவாகத் தெரிகிறது.
தந்தையின் சொல்லைக் காக்க இராமன் சீதையுடனும் இலக்குவனுடனும் வனவாசம் புறப்பட்டான். கங்கைக் கரையில் சிருங்கிபேரபுரத்தில் நிஷாதர் தலைவனான குகன் அவன் வருகையை அறிந்து ஓடி வந்தான். குகன் படகோட்டிகளின் தலைவன்; அரச குலத்தவரை நெருங்க அஞ்சும் நிலையில் இருந்தவன். ஆனால் இராமன் அவனைக் கண்டதும் எழுந்து எதிர்கொண்டு இறுகத் தழுவிக்கொண்டான். 'குகனே, நீ எனக்கு என் உயிர் போன்ற நண்பன்; உன்னைக் கண்டதில் மகிழ்கிறேன்' என்று இன்சொல் கூறினான்.
குகன் உணவும் பழமும் கொண்டுவந்து தந்தான். இராமன் தவ விரதத்தில் இருந்ததால் அவற்றை ஏற்க இயலவில்லை. ஆனால் அதைச் சொல்லும்போது குகனின் மனம் வருந்தாதபடி அன்போடு விளக்கினான். 'உன் அன்பையே நான் உணவாக ஏற்றேன்' என்ற பொருளில் அவன் பேசியதாக மரபு கூறுகிறது. குகன் அவர்களைப் படகில் கங்கையைக் கடக்க வைத்தான்.
அரச மகனாக இருந்தும் ஒரு வேடர் தலைவன் தன்னை அணுகத் தயங்காத அளவுக்கு இராமன் எளியவனாக இருந்தான். அவனிடம் கடுஞ்சொல் இல்லை. அதனால்தான் அவனது ஆட்சி இன்றும் இராமராஜ்யம் என்று உயர்த்திப் புகழப்படுகிறது. குறள் கூறும் இரு பண்புகளும் இங்கே ஒருங்கே அமைந்துள்ளன.
பின்னாளில் பரதன் பெரும்படையுடன் கங்கைக் கரைக்கு வந்தபோது குகன் முதலில் ஐயம் கொண்டு எச்சரிக்கையாக இருந்தான். ஆனால் பரதன் இராமனைத் தேடி வந்தவன் என்று அறிந்ததும் அவனே வழிகாட்டினான். இராமனின் அன்பைப் பெற்றவன் என்பதால் அந்த நம்பிக்கை அவனுக்கு இயல்பாக இருந்தது. வனத்தில் முனிவர்களும் வானரத் தலைவர்களும் எளிய மக்களும் இராமனை அச்சமின்றி அணுகினர் என்று இராமாயணம் காட்டுகிறது. ஓர் அரசன் எளிமையாலும் இன்சொல்லாலும் பெறும் மதிப்பு படையாலும் செல்வத்தாலும் பெற முடியாதது.
இராமன் அரியணை ஏறியபோதும் இந்த இயல்பு மாறவில்லை. தினமும் அவையில் அமர்ந்து குடிகளின் முறையீடுகளைக் கேட்டான். எவரும் எந்த நேரமும் அவனை அணுகலாம் என்ற நம்பிக்கை நாடெங்கும் பரவியது. அதுவே அவன் ஆட்சியின் வலிமையாக அமைந்தது.