பீஷ்மரின் சபதம்
இது மகாபாரதத்தின் ஆதிபர்வத்திலிருந்து ஒரு காட்சி. அத்தினாபுரத்தின் அரசர் சந்தனுவுக்கு தேவவிரதன் என்ற மகன் இருந்தான். அவன் வீரத்திலும் கல்வியிலும் சிறந்தவன்; அரசுக்கு உரிய இளவரசன். ஒருநாள் சந்தனு கங்கைக் கரையில் சத்தியவதி என்ற மீனவர் தலைவனின் மகளைக் கண்டு மனம் கொண்டார். ஆனால் தன் மகனின் உரிமையை எண்ணி தன் ஆசையை வெளியே சொல்லாமல் உள்ளுக்குள் வருந்தினார்.
தந்தையின் சோகத்தை அறிந்த தேவவிரதன் காரணம் கேட்டு, மீனவர் தலைவனிடம் சென்றான். அவர், "என் மகளின் மகனே அரசனாக வேண்டும்" என்று நிபந்தனை வைத்தார். தேவவிரதன் ஒரு கணம்கூடத் தயங்கவில்லை. "நான் அரசுரிமையை விட்டுவிடுகிறேன்" என்றான். மீனவர் தலைவன் மேலும் கேட்டார்: "உன் மகன்கள் இந்த உரிமையைக் கோரலாமே." அதற்கு அவன் உடனே, "இன்று முதல் நான் திருமணம் செய்யமாட்டேன்; என் வாழ்நாள் முழுவதும் பிரம்மசரியம் காப்பேன்" என்று உறுதியளித்தான். வானத்திலிருந்து மலர்கள் பொழிந்து, "பீஷ்மன்!" (அஞ்சத்தக்க சபதம் செய்தவன்) என்று தேவர்கள் அழைத்ததாக மரபு சொல்கிறது.
அந்தச் சபதம் அவனுக்கு எளிதாக இருக்கவில்லை. அரசு உரிமையைத் துறந்தான்; இல்லற இன்பத்தையும் துறந்தான். பின்னாளில் சத்தியவதியின் மக்கள் இறந்தபோது, அரசு நிலைக்க அவனுக்கு வாய்ப்புகள் வந்தன. பலர் அவனை மணம் செய்து அரசாளச் சொன்னார்கள். சத்தியவதியே வற்புறுத்தினாள். ஆனாலும் பீஷ்மர் தன் சொல்லை மீறவில்லை. "சூரியன் ஒளியை விடலாம்; பூமி மணத்தை விடலாம்; நான் என் சத்தியத்தை விடமாட்டேன்" என்றார்.
அவன் தன் அடக்கத்தைப் பொக்கிஷமாகக் காத்தான். குருக்ஷேத்திரப் போரிலும் தன் வாக்கையும் ஒழுக்கத்தையும் காத்து நின்றான். அம்புப் படுக்கையில் கிடந்தபோதும் அவன் நிலை தளரவில்லை; அங்கிருந்தே யுதிஷ்டிரனுக்கு அறங்களை உபதேசித்தான். அது சாந்தி பர்வம், அநுசாசன பர்வம் என்று போற்றப்படுகிறது.
பீஷ்மரின் சபதம் அவருக்குப் பெரிய இழப்புகளைத் தந்தது என்பது உண்மைதான். ஆனால் அவ்விழப்புகளின் நடுவிலும் அவர் தம் சொல்லைப் பொக்கிஷம் போலக் காத்தார். வாழ்நாள் முழுவதும் அவருடைய அரண்மனை அறையில் அமைதி நிலவியது. தம் தந்தைக்குக் கொடுத்த வாக்கை மீறாத மகன் என்ற பெயர் அவருக்கு மட்டுமே உரியதாயிற்று.
தன் இன்பத்தையும் உரிமையையும் தந்தைக்காகத் துறக்கும் அடக்கத்தை உலகம் இன்றுவரை வணங்குகிறது. தன் சொல்லுக்கும் ஒழுக்கத்துக்கும் அவர் தந்த மதிப்பு, அவருக்கு இணையற்ற பெருமையைத் தந்தது.