மூன்று மீன்கள்
பஞ்சதந்திரத்தில் மூன்று மீன்களின் கதை புகழ்பெற்றது. ஒரு பெரிய குளத்தில் மூன்று மீன்கள் வாழ்ந்தன. அவற்றின் பெயர்கள் அனாகதவிதாதா, ப்ரத்யுத்பன்னமதி, யத்பவிஷ்யம். முதல் மீன் வரப்போவதை முன்பே அறிந்து தடுப்பவன்; இரண்டாவது நேரம் வரும்போது அறிவுடன் செயல்படுபவன்; மூன்றாவது 'எது நடக்க வேண்டுமோ அது நடக்கும்' என்று எண்ணுபவன்.
ஒருநாள் சில மீனவர்கள் அந்தக் குளத்தருகே சென்றனர். குளத்தில் மீன்கள் நிறைய இருப்பதைக் கண்டு, 'நாளை வலையோடு வந்து பிடிப்போம்' என்று பேசிக்கொண்டனர். அதை அனாகதவிதாதா கேட்டது. உடனே தன் நண்பர்களிடம், 'ஆபத்து வரப்போகிறது. மீனவர்கள் நாளை வருவார்கள். இப்போதே குளத்திலிருந்து ஓடை வழியாக வேறு பெரிய குளத்துக்குச் செல்வோம்' என்றது.
ப்ரத்யுத்பன்னமதி, 'ஆபத்து வந்தபோது எப்படியாவது தப்பிக்கலாம். இப்போதே ஏன் போகவேண்டும்?' என்றது. யத்பவிஷ்யம், 'என் தாத்தா பாட்டன் வாழ்ந்த இந்தக் குளத்தை நான் விடமாட்டேன். விதி என்னவோ அதுவே நடக்கும்' என்றது. அனாகதவிதாதா தனியாக நீரோடை வழியே வெளியேறி பாதுகாப்பான பெருங்குளத்தை அடைந்தது.
மறுநாள் மீனவர்கள் வலையுடன் வந்து குளத்தில் வீசினர். ப்ரத்யுத்பன்னமதியும் யத்பவிஷ்யமும் வலையில் சிக்கின. ப்ரத்யுத்பன்னமதி உடனே இறந்தது போல் அசையாமல் கிடந்தது. மீனவர்கள் அதை இறந்த மீன் என்று எண்ணி ஒருபுறம் எறிந்தனர். அது மெல்ல நீரில் சரிந்து தப்பியது. யத்பவிஷ்யமோ விதியை நம்பிப் போராடாமல் கிடந்து, மீனவர்களால் கொல்லப்பட்டது.
இந்தக் கதை மூன்று வகையான மனப்போக்குகளைக் காட்டுகிறது. முன்னறிந்து செயல்பட்ட அனாகதவிதாதா எந்தத் துன்பமும் இன்றித் தப்பியது. சூழ்நிலை வந்தபோது விரைவாக முடிவெடுத்த ப்ரத்யுத்பன்னமதி உயிர் தப்பியது; ஆனால் அதன் உடல் காயமுற்றிருக்கலாம். எதுவும் செய்யாமல் விதியை நம்பிய யத்பவிஷ்யம் அழிந்தது.
அறிவுடையோர் வரப்போவதை முன்பே அறிவர்; அறிவிலார் அதை அறிகல்லாதவர். முன்னறிவு தரும் பயன் இந்தக் கதையில் தெளிவாகத் தெரிகிறது. நம் வாழ்விலும் இத்தகைய முடிவுகளைத் தினமும் எடுக்கிறோம்.
இக்கதையின் இரண்டாவது மீனான ப்ரத்யுத்பன்னமதிக்கும் ஓர் அறிவு உண்டு; ஆனால் அது முன்னறிவு அல்ல, சூழ்நிலை அறிவு. அது தப்பியது; ஆயினும் ஆபத்துக்குள் சென்று தப்பியது. முன்னறிவுடைய மீனுக்கு அந்த ஆபத்தே வரவில்லை. இது இரண்டு அறிவுகளுக்கும் உள்ள வேறுபாட்டைச் சுட்டுகிறது. மூன்றாவது மீனின் விதிநம்பிக்கை செயலின்மையாக மாறியது. எனவே விதியை நம்புவது ஒரு வாழ்க்கைத் தத்துவமாக இருக்கலாம்; ஆனால் முயற்சியைக் கைவிடுவதற்கான காரணமாக ஆகக்கூடாது. வள்ளுவர் பிற இடங்களிலும் ஊழ் என்ற ஒன்றையும் ஆள்வினை என்ற முயற்சியையும் இணைத்தே பேசுகிறார்.