குடிலில் சகுந்தலையின் கனவு
இது காளிதாசரின் அபிஜ்ஞான சாகுந்தலம் என்ற நாடகத்தில் வரும் கதையின் ஒரு பகுதி.
கண்வ முனிவரின் ஆசிரமத்தில் வளர்ந்த சகுந்தலை, வேட்டைக்கு வந்த அரசன் துஷ்யந்தனைக் கண்டு காதல் கொண்டாள். இருவரும் காந்தர்வ மணம் புரிந்துகொண்டனர். சில நாட்களுக்குப் பின் அரசன் தன் தலைநகருக்குத் திரும்ப வேண்டியிருந்தது. 'விரைவில் உன்னை அழைக்க ஆட்களை அனுப்புவேன்' என்று கூறித் தன் மோதிரத்தை அடையாளமாக அவளிடம் அளித்தான் என்று நாடகம் கூறுகிறது.
அரசன் சென்ற பிறகு, சகுந்தலை ஆசிரமத்தின் வாழ்வில் எதிலும் மனம் செலுத்தவில்லை. தோழியர் அனசூயை, பிரியம்வதை இருவரும் அவளைத் தேற்ற முயன்றனர். அவள் மல்லிகைக் கொடியருகே அமர்ந்து, கன்னத்தில் கையை வைத்து, துஷ்யந்தன் வரும் நாளை மனத்தில் கற்பனை செய்தாள். 'அவர் வருவார்; தேரில் வந்து என்னை அழைத்துச் செல்வார்' என்ற எண்ணம் வந்ததும், அவள் முகம் மலர்ந்தது.
அவளது மனம் நம்பிக்கை எனும் கிளையைப் பற்றி உயரத்துக்கு எழுந்தது; ஆனால் அந்த இனிய கற்பனையில் அவள் மிகவும் ஆழ்ந்துவிட்டாள். அப்போது ஆசிரமத்தின் வாசலில் துர்வாச முனிவர் வந்து விருந்தினராகக் குரல் கொடுத்தார். சகுந்தலை தன் கனவில் மூழ்கியிருந்ததால் அவர் குரலைக் கேட்கவில்லை.
அவமதிக்கப்பட்டதாகக் கருதிய முனிவர், 'நீ யாரை நினைத்து என்னை மறந்தாயோ, அவன் உன்னை மறப்பான்' என்று சபித்தார். தோழியர் அவரிடம் வேண்டிக்கொண்டபின் அடையாளப் பொருளைக் காணும்போது சாபம் நீங்கும் என்று கூறிச் சென்றார் என்று நாடகம் தொடர்கிறது.
வள்ளுவரின் தலைவியின் நெஞ்சு எழுந்தது போலவே சகுந்தலையின் மனமும் எழுந்தது. ஆனால் அந்த எழுச்சியின் ஆழத்தை நாடகம் ஒரு எச்சரிக்கையுமாகக் காட்டுகிறது: காத்திருப்பின் கனவு இனியதாயினும், கடமையையும் விருந்தோம்பலையும் மறக்கலாகாது.
இந்த நாடகக் காட்சியை இன்றும் பல கலைஞர்கள் நடனமாகவும் நாடகமாகவும் நிகழ்த்துகின்றனர்; சகுந்தலையின் கனவு முகபாவங்களால் மிக நளினமாகக் காட்டப்படுகிறது. காளிதாசர் அன்பின் கனவையும் அதன் எல்லையையும் ஒரே காட்சியில் இணைக்கும் ஆற்றல் உடையவர் என்பதை அது உணர்த்துகிறது. பின்னர் நாடகம் அவளது துயரையும் இறுதியில் நிகழும் மீள்சந்திப்பின் மகிழ்ச்சியையும் தொடர்ந்து சொல்கிறது.
இந்தக் கதையில் தவறு யாருடையது என்று தேடுவதைவிட, உணர்வின் வலிமை நம்மை எவ்வாறு உணர்வற்றவராகவும் ஆக்கக்கூடும் என்பதை அறிவதே பயன் தரும்; அதுவே காளிதாசர் நமக்கு விட்டுச்செல்லும் பாடம்.