இலட்சுமணன் அறியாத அணிகலன்கள்
இது வால்மீகி இராமாயணத்தின் கிஷ்கிந்தா காண்டத்தில் சொல்லப்படும் நிகழ்ச்சி.
இராவணன் சீதையைக் கவர்ந்து சென்ற வேளையில், அவள் தன் நகைகளை ஒரு துணியில் முடிந்து கீழே போட்டாள். அவற்றை வானரர்கள் கண்டு எடுத்து வைத்திருந்தனர். இராமனும் இலட்சுமணனும் சுக்ரீவனைச் சந்தித்தபோது, சுக்ரீவன் அந்தப் பொட்டலத்தை அவர்கள் முன் கொண்டுவந்தான்.
இராமன் அந்த நகைகளைக் கையில் எடுத்தவுடன் கண்கள் கலங்கின. "இலட்சுமணா, இவை சீதையின் நகைகளா என்று பார்" என்றான். இலட்சுமணன் அவற்றைப் பார்த்துச் சொன்னான்: "அண்ணா, இந்தக் கைவளையையோ கழுத்தணியையோ நான் அறியேன். ஆனால் இந்தக் கால்தண்டையை நன்றாக அடையாளம் காண்கிறேன். ஏனெனில் நான் தினமும் அண்ணியின் திருவடிகளையே வணங்கி வந்தேன்."
இந்த ஒரு சொல் இலட்சுமணனின் தூய மனத்தை உணர்த்துகிறது. அவன் பதினான்கு ஆண்டுகளாகக் காட்டில் இராமனுக்கும் சீதைக்கும் காவலாக இருந்தான். அவன் மனம் முழுவதும் தன் அண்ணனுக்குச் செய்ய வேண்டிய பணியிலேயே நிலைத்திருந்தது. அண்ணியின் திருவடியை வணங்குவதைத் தவிர வேறு எதிலும் அவன் கண் பதியவில்லை. இரவும் பகலும் விழித்திருந்து, அவர்களின் குடிலுக்கு வெளியே வில்லேந்தி நின்றான்.
அயோத்தியில் தன் மனைவி ஊர்மிளையைப் பிரிந்து வந்தபோது, அவன் மனத்தில் வருத்தம் இல்லாமல் இல்லை. தாய் சுமித்திரை, "இராமனை உன் தந்தையாகவும் சீதையை உன் தாயாகவும் காட்டை அயோத்தியாகவும் கருதி நட" என்று வாழ்த்தி அனுப்பினாள். ஆனால் பணி முதன்மையானது என்ற உறுதியோடு அவன் புறப்பட்டான். இந்தத் தியாகத்தை ஊர்மிளையும் ஏற்றுக்கொண்டு அமைதியாகக் காத்திருந்தாள் என்பது மரபு. இருவரின் உயர்ந்த மனமும் ஒருவரையொருவர் புரிந்துகொண்ட இல்லறத்தின் சிறப்பை உணர்த்துகிறது.
இலட்சுமணனின் பதினான்கு ஆண்டுகள் தன் கடமை, சேவை, பக்தி ஆகியவற்றில் நிறைந்தன. மழையிலும் வெயிலிலும் அவன் சோர்வடையவில்லை. பசி, தாகம், தூக்கம் ஆகியவற்றை அவன் இராமன் சீதையின் நலனுக்காகத் தள்ளி வைத்தான்.
சுக்ரீவன் அன்று கொண்டு வந்த நகைகளைப் பற்றிய அந்த உரையாடல் இலட்சுமணனின் ஒழுக்கத்தையும் அடக்கத்தையும் எல்லோருக்கும் எடுத்துக் காட்டியது. இராமன் தன் தம்பியைப் பெருமையுடன் பார்த்தான். சுக்ரீவனும் அனுமனும் அந்த நேரத்தில் இலட்சுமணனின் மன உறுதியை வியந்தனர். அவன் மனத்தில் வேறு எந்த மயக்கமும் நுழையவில்லை.
உயர்ந்த இலட்சியத்தால் நிரம்பிய மனத்தில் அறிவிழக்கும் மயக்கம் நுழைவதில்லை என்பதை இலட்சுமணனின் வாழ்க்கை காட்டுகிறது.