ரவிதாசரின் கங்கை
பக்தி இயக்கத்தின் துறவியான ரவிதாசர் காசி நகரில் செருப்புத் தைக்கும் தொழிலாளியாக வாழ்ந்தவர் என்று மரபு கூறுகிறது. அவர் ஏழ்மையிலும் இறை நினைவையும் நேர்மையையும் விடவில்லை. அவரைப் பற்றி அடியார்களிடையே பல கதைகள் வழங்குகின்றன. அவற்றுள் ஒன்று இங்குச் சொல்லப்படுகிறது; அது மரபுக் கதை என்பதையும், வடிவங்கள் வேறுபடலாம் என்பதையும் நினைவில் வைக்கலாம்.
ஒருநாள் ஓர் அந்தணர் கங்கையில் நீராடப் புறப்பட்டார். வழியில் ரவிதாசரின் கடையில் தம் செருப்பைச் செப்பனிடக் கொடுத்தார். கூலியாகக் கொடுக்க வேண்டிய ஒரு நாணயத்தைக் கொடுத்தபோது ரவிதாசர், 'ஐயா, இதை எனக்காக கங்கை அன்னைக்குக் காணிக்கையாகப் போடுங்கள்' என்று சொன்னார். அவ்வாறே அந்தணர் கங்கையில் அந்த நாணயத்தைப் போட்டார்.
அந்தணரின் வியப்புக்கு எல்லை இல்லை. கங்கையிலிருந்து ஒரு கை தோன்றி அந்த நாணயத்தை ஏற்றுக்கொண்டு, பதிலாக ஒரு மின்னும் தங்கக் காப்பைக் கொடுத்தது என்று கதை சொல்கிறது. 'இதை ரவிதாசரிடம் கொடு' என்றும் குரல் கேட்டது. அந்தணர் அந்தக் காப்பைக் கண்டு பேராசைப்பட்டு, அதைத் தாமே வைத்துக்கொண்டு அரசியின் அரண்மனையில் காணிக்கை செய்தார். ஆனால் அரசி இன்னொரு காப்பையும் விரும்பியதால் அந்தணர் மீண்டும் ரவிதாசரிடம் வர வேண்டியதாயிற்று.
உண்மை வெளிப்பட்டபோது அந்தணர் தம் தவறை உணர்ந்து வெட்கினார். ரவிதாசர் கோபப்படவில்லை; அன்புடன் அவரை மன்னித்து, தம் பழைய தோல் நீர்ப்பாத்திரத்தில் கங்கையை நினைத்தபோது, அதில் இன்னொரு காப்பு தோன்றியது என்றும் மரபு கூறுகிறது. அதிலிருந்து 'மனம் தூய்மையாக இருந்தால் தோல் பாத்திரத்திலேயே கங்கை உண்டு' என்ற பழமொழி வழங்குகிறது.
'புறந்தூய்மை நீரான் அமையும் அகந்தூய்மை வாய்மையால் காணப்படும்' என்ற குறளின் உயிரைக் கதை கூறுகிறது. அந்தணர் புறத்தில் நீராடினார்; ஆனால் மனத்தில் பேராசையும் மறைப்பும் இருந்தது. ரவிதாசர் புறத்தில் எளியவர்; ஆனால் அகத்தில் தூய்மையும் வாய்மையும் உடையவர். அவருடைய தூய்மை அவருடைய எளிய சொற்களிலும் செயலிலும் வெளிப்பட்டது.
இக்கதை சாதியின் வேற்றுமையையும் கடந்து செல்கிறது. ரவிதாசர் அந்நாளின் சமூக அமைப்பில் தாழ்ந்த நிலையில் வைக்கப்பட்டவர்; ஆனால் அவருடைய அகத்தூய்மை அவரை மிக உயர்ந்தவராக்கியது. பிற்காலத்தில் பல அரசர்களும் அந்தணர்களும் அவரை குருவாக ஏற்றனர் என்று மரபு கூறுகிறது. சமய மரபுகள் வாய்மையையும் அகத்தூய்மையையும் பிறப்பைவிட உயர்வாகக் கருதின என்பதை இது காட்டுகிறது.
இதனால் வள்ளுவர் கூறிய அகத்தூய்மை எந்த நிலையிலுள்ளவருக்கும் எட்டக்கூடியது என்பது புலனாகிறது.