வால்மீகி இராமாயணத்திலிருந்து (ஆரண்ய காண்டம்)சடாயுவுக்கு இராமன் செய்த கடன்
வால்மீகி இராமாயணத்திலிருந்து. இராவணன் சீதையைக் கவர்ந்து வான்வழியே சென்றபோது, தசரதனின் நண்பனான முதிய கழுகரசன் சடாயு அவள் அழுகுரலைக் கேட்டான். "நண்பனின் மருமகளைக் கைவிட மாட்டேன்" என்று, தன் முதுமையையும் பொருட்படுத்தாமல் இராவணனோடு கடும்போர் புரிந்தான்.
இராவணனின் தேரை உடைத்து, தேரோட்டியைக் கொன்றான். ஆனால் இறுதியில் இராவணன் தன் வாளால் சடாயுவின் சிறகுகளை வெட்டினான். சடாயு தரையில் விழுந்தான்; இராவணன் சீதையோடு சென்றான்.
சீதையைத் தேடி வந்த இராமனும் இலக்குவனும் குருதியில் கிடந்த சடாயுவைக் கண்டனர். சடாயு மூச்சு வாங்கிக்கொண்டே, "இராவணன் சீதையைத் தெற்கு நோக்கிக் கொண்டு சென்றான்" என்று சொல்லிவிட்டு உயிர் நீத்தான்.
இராமன் மனம் உடைந்தான். "இவர் என் தந்தையைப் போன்றவர்; எனக்காக உயிர் கொடுத்தார்" என்று, தந்தைக்குச் செய்வது போலவே சடாயுவுக்குத் தானே ஈமக்கடன் செய்தான். ஈமத்தீ மூட்டி, கோதாவரியில் நீர்க்கடன் செலுத்தி, அவர் உயர்ந்த உலகங்களை அடைய வேண்டினான்.
தந்தைக்குத் தன் கையால் ஈமக்கடன் செய்ய முடியாத இராமன், தனக்காக உயிர் கொடுத்த ஒரு பறவைக்கு அதைச் செய்தான். 'நன்றிப் பயன்தூக்கி வாழ்தல் நனி இனிது' என்பதன் உருக்கமான வடிவம் இது.
From the Valmiki Ramayana (Aranya Kanda)Rama's Debt to Jatayu
From the Valmiki Ramayana. As Ravana carried Sita away through the sky, the old vulture king Jatayu, friend of Dasharatha, heard her cries. "I will not abandon my friend's daughter-in-law," he said, and heedless of his age, he fought Ravana fiercely.
He smashed Ravana's chariot and killed the charioteer. But in the end Ravana cut off Jatayu's wings with his sword. Jatayu fell to the ground, and Ravana went on with Sita.
Searching for Sita, Rama and Lakshmana found Jatayu lying in his blood. Gasping, Jatayu told them, "Ravana has carried Sita off to the south," and then breathed his last.
Rama was heartbroken. "He was like a father to me, and he gave his life for me," he said, and he performed Jatayu's funeral rites himself, as a son does for his father. He lit the pyre, offered water at the Godavari, and prayed that Jatayu would reach the highest worlds.
Rama, who could not perform his own father's last rites with his own hands, performed them for a bird who gave his life for him. It is a moving form of the line: living in grateful remembrance of kindness received is very sweet.
