பகீரதனின் கங்கைத் தவம்
வால்மீகி இராமாயணத்தின் பாலகாண்டத்தில் விசுவாமித்திரர் இராமனுக்கும் இலக்குவனுக்கும் பகீரதனின் கதையைக் கூறுகிறார். அயோத்தி அரசன் சகரன் அசுவமேத வேள்விக்காகக் குதிரையை அனுப்பினான். இந்திரன் அதைக் கவர்ந்து கபில முனிவரின் ஆசிரமத்தில் கட்டி வைத்தான். சகரனின் அறுபதாயிரம் புதல்வர்கள் குதிரையைத் தேடிப் பூமியையே தோண்டினர். கபிலரைக் கண்டு அவரே திருடினார் என்று தவறாக எண்ணி இழிவாகப் பேசினர். முனிவரின் சினப் பார்வையால் அவர்கள் அனைவரும் சாம்பலாயினர். அவர்கள் ஆத்மாக்கள் நற்கதி அடைய வேண்டுமானால் கங்கை நீர் அந்தச் சாம்பலின் மீது பாய வேண்டும் என்பது நியதி.
சகரனின் பேரன் அம்சுமானும் அவன் மகன் திலீபனும் கங்கையை இறக்க முயன்று தோற்றனர். திலீபனின் மகன் பகீரதன் ஆட்சியை அமைச்சர்களிடம் ஒப்படைத்து, கோகர்ணத்தில் ஆயிரம் ஆண்டுகள் கடுந்தவம் செய்தான். பிரம்மா மகிழ்ந்து கங்கை இறங்க ஒப்புக்கொண்டார். ஆனால் வானிலிருந்து விழும் கங்கையின் வேகத்தைத் தாங்க பூமிக்கு ஆற்றல் இல்லை. எனவே பகீரதன் சிவபெருமானை வேண்டி மேலும் தவம் செய்தான். சிவன் மனம் இரங்கித் தம் சடையில் கங்கையை ஏற்றார். கங்கையின் செருக்கு அடங்கியது. அவர் ஒரு சிறு துளியாக அவளைப் பூமிக்கு விட்டார்.
பகீரதன் தேரில் முன்னே செல்ல, கங்கை பின்தொடர்ந்தாள். வழியில் ஜஹ்னு முனிவரின் வேள்விப் பகுதியை அவள் வெள்ளமாக மூழ்கடித்தாள். முனிவர் அவளை முழுதும் பருகினார்; பகீரதன் வேண்டவே தம் காது வழியாக விடுவித்தார். அதனால் கங்கைக்கு ஜாஹ்னவி என்ற பெயர் வந்தது. இறுதியில் கங்கை சகரனின் புதல்வர்களின் சாம்பலைத் தொட்டாள்; அவர்கள் விண்ணுலகம் அடைந்தனர். தனக்காக அல்ல, மூதாதையருக்காக, உலகுக்காக, பல தலைமுறைகளின் தோல்விக்குப் பின்னும் தளராமல் முயன்றதே பகீரதனின் பெருமை.
இன்றும் கங்கை நீரைப் பகீரதியென்றும் அழைக்கிறோம். ஒருவரின் தவமும் தியாகமும் பல தலைமுறைகளுக்குப் பயன் தரும் என்பதற்கு இது ஒரு சான்று. அவன் முதலில் பிரம்மாவை நாடினான், பின்னர் சிவனை நாடினான்; ஒவ்வொரு தடையையும் வேண்டுதலாலும் முயற்சியாலும் கடந்தான். செருக்கோ சினமோ இல்லாமல், தக்க நேரத்தில் தக்கவரிடம் சரணடையும் பணிவு அவனிடம் இருந்தது. அரிய செயலை முடிப்பவர் வல்லமையுடன் பணிவும் உடையவர் என்பதை இக்கதை உணர்த்துகிறது. கங்கை பூமியில் பாய்ந்து வயல்களையும் மக்களையும் வளப்படுத்துவது அவன் முயற்சியின் தொடர் பயன் என்றே மரபு போற்றுகிறது.