ஜனகனும் அஷ்டாவக்கிரனும்
மகாபாரதத்தின் வன பர்வத்தில் அஷ்டாவக்கிரன் கதை வருகிறது. உத்தாலக முனிவரின் மாணவர் கஹோடர் தம் மனைவி சுஜாதையின் வயிற்றில் இருந்த குழந்தைக்கு வேதம் ஓதினார். அந்தக் குழந்தை வயிற்றிலிருந்தே தந்தையின் தவறான உச்சரிப்பைச் சுட்டிக்காட்டியது. சினம் கொண்ட கஹோடர் "எட்டு இடங்களில் வளைந்தவனாகப் பிறப்பாய்" என்று சபித்தார். அதனால் அவன் அஷ்டாவக்கிரன் என்றழைக்கப்பட்டான். பின்னாளில் மிதிலை மன்னன் ஜனகன் நடத்திய வேள்வியில் பந்தி என்ற பண்டிதனுடன் வாதில் தோற்ற கஹோடர் நீரில் மூழ்கடிக்கப்பட்டார் என்ற செய்தி அஷ்டாவக்கிரனுக்கு எட்டியது. அவன் தன் தந்தையின் தோல்வியைத் துடைக்கப் பன்னிரண்டு வயதிலேயே மிதிலைக்குப் புறப்பட்டான்.
அரண்மனை வாயிலில் காவலர்கள், "இங்கு அறிவிலும் வயதிலும் முதிர்ந்த பண்டிதர்களே செல்லலாம்; சிறுவர்களுக்கு இடமில்லை" என்று தடுத்தனர். அஷ்டாவக்கிரன், "தலை நரைத்தால் முதியவர் ஆக மாட்டார். கற்றவனே முதியவன்" என்று கூறினான். அவன் உள்ளே சென்றபோது அவன் உடலின் வளைவுகளைக் கண்டு சபையினர் சிரித்தனர். அவனும் சிரித்தான். "ஏன் சிரிக்கிறாய்?" என்று ஜனகன் கேட்டதற்கு, "தோலைப் பார்த்து மதிப்பிடும் இந்த அவையினர் தோல் வியாபாரிகள் போன்றவர்கள்; அறிவைப் பார்க்கவில்லை" என்றான்.
ஜனகன் பெரும் மன்னன்; ஆயினும் அவன் சினம் கொள்ளவில்லை. மாறாக அவன் சில சிக்கலான கேள்விகளால் சிறுவனைச் சோதித்தான். அஷ்டாவக்கிரன் ஒவ்வொன்றுக்கும் தெளிவான விடை சொன்னான். ஜனகன் தன் அரியணைப் பெருமையைத் துறந்து, "நீ சொல்வது உண்மை; நீ என்னைவிட அறிவில் உயர்ந்தவன்" என்று பணிவுடன் ஏற்றுக்கொண்டு, அவனுக்கு பந்தியுடன் வாதிட வாய்ப்பளித்தான். அஷ்டாவக்கிரன் பந்தியை வென்றான்; நீரில் மூழ்கடிக்கப்பட்டிருந்தவர்கள் மீண்டும் வந்தனர். தந்தையின் பாதங்களில் அவன் பணிந்து வணங்கினான்.
இதில் இருவரிடமும் செருக்கு இல்லை. அரசன் சிறுவனை ஏளனம் செய்யவில்லை; சிறுவன் வெற்றி பெற்றபின் தற்பெருமை கொள்ளவில்லை. வள்ளுவர் சொன்ன பெருமிதம் இன்மையே பெருமை என்பதற்கு இது சான்று.
ஜனகன் ராஜரிஷி என்று போற்றப்படுபவன். அரசனாக இருந்தும் துறவியின் மனம் கொண்டவன் என்பது அவனது புகழ். தன் அவையின் பண்டிதர்கள் பலர் முன்னிலையில் ஒரு சிறுவனிடம் தன் சிந்தனையைத் திருத்திக்கொள்ளத் தயங்காத அவன் பணிவுதான் அவனைப் பேரரசனாக மட்டுமின்றி ஞானியாகவும் ஆக்கியது. அஷ்டாவக்கிரனும் உடல் குறையால் ஏளனம் செய்யப்பட்டபோது சினம் கொள்ளாமல் அறிவால் விடை சொன்னான். இளையவனிடம் கற்கத் தயங்காத முதியவரும், வெற்றி பெற்றும் அடங்கி நிற்கும் இளையவரும் சேர்ந்த காட்சி, செருக்கற்ற பெருமையின் அழகான சித்திரம். அந்தப் பணிவினால் அங்கிருந்த அனைவருமே மேலும் உயர்ந்தனர்.