இராமனைப் பிரிந்த தசரதன்
இராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்தில் வரும் மிகவும் துயரமான காட்சி இது. கோசல நாட்டு அரசன் தசரதன் இராமனுக்கு முடிசூட்ட முடிவு செய்திருந்தான். ஆனால் கைகேயி முன்பு அவன் அளித்த இரு வரங்களைக் கேட்டாள். ஒன்று, பரதனுக்கு முடிசூட்டுதல்; மற்றொன்று, இராமனுக்குப் பதினான்கு ஆண்டுகள் வனவாசம். தசரதன் அதிர்ந்து போனான். வாக்குத் தவற முடியாத அரசனாக இருந்தும், தன் உயிரினும் மேலான இராமனை அனுப்ப அவனால் முடியவில்லை.
இராமன் தந்தையின் சொல்லைக் காக்க மகிழ்ச்சியுடன் காடு சென்றான். சீதையும் இலக்குவனும் அவனுடன் சென்றனர். அவர்களின் தேர் அயோத்தியின் எல்லையைத் தாண்டிய பின்னும் தசரதன் அதைப் பார்த்துக்கொண்டே நின்றான். தேரின் புழுதி மறைந்த பிறகும் அவன் பார்வை அந்தத் திசையை விட்டுப் பிரியவில்லை. அவன் உடலில் உயிர் மட்டுமே தங்கியிருந்தது; அதுவும் தளர்ந்துகொண்டிருந்தது.
அரண்மனைக்குத் திரும்பிய தசரதன் கௌசல்யையின் இல்லத்தில் படுத்துக்கொண்டு, "இராமா, இராமா" என்று புலம்பினான். இரவெல்லாம் உறக்கமின்றி இருந்தான். தன் இளமையில் தான் செய்த ஒரு தவறு, சிரவணன் என்ற சிறுவனை அறியாமல் அம்பால் கொன்றது, அவன் நினைவுக்கு வந்தது. அந்தச் சிறுவனின் பெற்றோர் இட்ட சாபம், "நீயும் மகனைப் பிரிந்த துயரத்தால் இறப்பாய்" என்பது இப்போது உண்மையாகிறது என்று அவன் உணர்ந்தான்.
ஆறாம் நாள் இரவில் தசரதன் இராமனை நினைத்தபடியே உயிர் நீத்தான் என்று வால்மீகி இராமாயணம் கூறுகிறது. அவன் இறக்கும்போது அவன் சொல்லும் கடைசி வார்த்தை இராமனின் பெயர்தான்.
இராமாயணம் இதை இன்னும் ஆழமாகச் சொல்கிறது: இராமன் காட்டுக்குச் சென்ற செய்தி கேட்டு அயோத்தி நகரமே துயரத்தில் மூழ்கியது. வீடுகளில் அடுப்புகள் எரியவில்லை; கடைகள் திறக்கப்படவில்லை; பறவைகளும் ஒலி எழுப்பவில்லை என்று கவிஞர்கள் பாடுகின்றனர். ஒருவரின் இருப்பு ஒரு நகரத்தின் உயிராகவே இருந்தது என்பதை அது காட்டுகிறது.
தசரதன் மறைந்த செய்தி வனத்தில் இராமனுக்குப் பின்னர் எட்டியது. அவன் துயரத்தில் ஆழ்ந்தான். தந்தை தன்னை நினைத்தே உயிர் நீத்தார் என்பது அவன் உள்ளத்தை என்றும் உருக்கியது. ஆயினும் அவன் தன் அறநெறியிலிருந்து விலகவில்லை. அன்பின் வலிமை அவனுக்குத் தன் கடமையை மேலும் நெஞ்சுறுதியோடு நிறைவேற்றும் ஆற்றலையும் தந்தது.
இந்தக் கதையில் குறளின் வரி உயிர்பெறுகிறது: இராமன் அருகில் இருந்தபோது தசரதனுக்கு வாழ்வு; நீங்கியபோது சாவு. உடல் மிஞ்சியிருந்தாலும் உயிர்ப்பொருள் இல்லாத வாழ்வு எவ்வளவு கொடியது என்பதை இக்கதை காட்டுகிறது.