அகத்தியரும் லோபாமுத்திரையும்
மகாபாரதத்தின் வனபர்வத்திலிருந்தும் புராணங்களிலிருந்தும். அகத்திய முனிவர் தவத்தில் உயர்ந்தவர். வடக்கே இருந்த விந்திய மலையை அடக்கி, தென் திசைக்கு வந்தவர் என்று புராணம் புகழ்கிறது. தமிழ் மரபு அவரைத் தமிழ் இலக்கணத்தின் ஆசிரியராகவும் வணங்குகிறது. அத்தகைய முனிவர் இளமையில் துறவு வாழ்வையே விரும்பினார்.
ஒருநாள் அவர் தம் முன்னோர்களைக் கண்டார். அவர்கள் ஒரு குழியில் வாடிக்கிடந்தனர்; வம்சம் தொடர ஒரு மகன் வேண்டும் என்று வேண்டினர். அகத்தியர் தமக்கு ஏற்ற மனைவியை நாடினார். எல்லாப் பண்புகளிலும் சிறந்த ஒரு பெண்ணை உருவாக்க எண்ணி, அவ்வளவு உயிர்களின் அழகிய பகுதிகளைத் திரட்டி ஒரு பெண்ணை உருவாக்கினார் என்று மரபு சொல்கிறது.
அந்தப் பெண் விதர்ப்ப நாட்டு அரசன் வீட்டில் வளர்ந்தாள். அவள் பெயர் லோபாமுத்திரை. அவள் இளவரசியாக இருந்தும் முனிவரை மணக்க ஒப்புக்கொண்டாள். அரண்மனையின் பட்டாடைகளையும் அணிகளையும் துறந்து மரவுரி அணிந்து ஆசிரமத்துக்கு வந்தாள். கணவனின் தவ வாழ்வில் அவள் தானும் நிறைவாக ஈடுபட்டாள்.
இருவரும் தவம் செய்தனர். காலம் செல்லச் செல்ல லோபாமுத்திரை, "முனிவரே, இல்லற இன்பம் நாடும் என் உரிமையையும் மதிக்க வேண்டும்" என்று மென்மையாகச் சொன்னாள். அகத்தியர் அதைக் கேட்டு, தம் தவத்தால் செல்வம் சேர்க்கப் புறப்பட்டார். இல்லறத்துக்குத் தேவையானதை அறவழியில் தேடுவதே முறை என்று அவர் எண்ணினார்.
லோபாமுத்திரை ஆசிரமத்தில் எளிமையாக வாழ்ந்தாலும் தன் கணவரைப் போலவே தவ வாழ்வை மேற்கொண்டாள். காலை முதல் மாலை வரை அவள் ஆசிரமப் பணிகளை நிறைவேற்றினாள்; வந்த முனிவர்களுக்கு உணவு பரிமாறினாள்; கணவரின் தவத்துக்குத் தடை வராத வகையில் வீட்டை நடத்தினாள். அவளது இல்லறமே அகத்தியரின் தவத்துக்கும் அடித்தளமாயிற்று.
பின்னர் அவர்களுக்கு திருடசியு என்ற மகன் பிறந்தான் என்றும், முன்னோரின் துயரம் தீர்ந்தது என்றும் மகாபாரதம் கூறுகிறது. அகத்தியர் தவத்தால் உலகை வென்றவர்; லோபாமுத்திரையின் துணையால் இல்லறத்தையும் வென்றவர்.
தவமும் இல்லறமும் இணைந்த வாழ்வே அவருடையது. ஒரு முனிவர் தன் மனைவியின் சொல்லை மதித்துத் தன் வழியை மாற்றிக்கொண்டது இல்லறத்தின் சிறப்பை காட்டுகிறது. அவர் தவமும் இல்லறமும் என்ற இரு முயற்சிகளையும் சேர்த்து நடத்தியதால் தவம் செய்வோர் அனைவரிலும் முதன்மை பெற்றார் என்று கொள்ளலாம்.