வள்ளுவரின் அன்னதானப் பாடம்
இது சிவ புராணத்தின் கோடிருத்ர சம்ஹிதையில் சொல்லப்படும் கௌதம முனிவரின் கதை. அதைத் திரியம்பகம் என்னும் தலத்தின் தலபுராணமாகவும் மரபு கூறுகிறது. பிரம்மகிரி மலைப்பகுதியில் கௌதம முனிவர் தம் மனைவி அகல்யையுடன் ஆசிரமம் அமைத்து வாழ்ந்தார். ஒரு காலத்தில் அந்த நாட்டில் பல ஆண்டுகள் மழை பெய்யாமல் கொடிய பஞ்சம் வந்தது. வயல்கள் காய்ந்தன; ஆறுகள் வற்றின; மக்களும் விலங்குகளும் பசியால் மடிந்தனர். ஊர் ஊராக முனிவர்கள் உணவு தேடி அலைந்தனர்.
கௌதமர் பெரிய தவ வலிமை உடையவர். அவர் தாமே பசி தாங்கித் தவம் செய்திருக்கலாம். ஆனால் அவர் அதைச் செய்யவில்லை. வருணனைக் குறித்துத் தவம் செய்தார். வருணன் மகிழ்ந்து அவருக்கு வற்றாத நீர் நிறைந்த ஒரு குழியைத் தந்தான். அந்த நீரால் கௌதமர் நெல்லும் வாற்கோதுமையும் விளைவித்தார். தினமும் விளைந்த தானியத்தைச் சமைத்து அன்னசாலை நடத்தினார். பசித்து வந்த ஆயிரக்கணக்கான முனிவர்களும் அவர்களுடைய குடும்பங்களும் அங்கே வந்து வயிறார உண்டனர். அகல்யை முன்னின்று பரிமாறினாள். அவர் 'நீ யார், எங்கிருந்து வருகிறாய்' என்று எவரிடமும் கேட்கவில்லை.
பஞ்சம் முடிந்த பின்னரும் முனிவர்கள் சிலர் கௌதமரின் புகழைப் பொறுக்காமல் பொறாமை கொண்டனர். அவர்கள் ஒரு மாய மெலிந்த பசுவை உண்டாக்கிக் கௌதமரின் வயலில் மேய விட்டனர். கௌதமர் அதை விரட்ட ஒரு பிடி புல்லை வீசியபோது அது விழுந்து இறந்தது. 'பசுக்கொலை செய்தவன்' என்று அவர்கள் பழி சுமத்தி அவரை ஆசிரமத்தை விட்டு வெளியேற்றினர்.
அவமானம் அடைந்த கௌதமர் சினம் கொள்ளவில்லை. சிவபெருமானைக் குறித்துத் தவம் செய்தார். இறைவன் தோன்றி அந்தப் பொய்யர்களைத் தண்டிக்க விரும்பினார். கௌதமர் அதை மறுத்தார்; 'இவர்கள் என் உணவை உண்டவர்கள்; இவர்களுக்குத் தீங்கு வேண்டாம். என் மீது சுமத்தப்பட்ட பழி நீங்க கங்கையை இங்கே வரச் செய்யுங்கள்' என்றார். சிவன் கங்கையைத் தந்தார். அது கௌதமி என்னும் கோதாவரியாக ஓடியது. இறைவன் அங்கே திரியம்பகேசுவரராக எழுந்தருளினார்.
கௌதமரின் அன்னசாலையில் அமர்ந்து உண்ட முனிவர்கள் பசி தீர்ந்த மனத்துடன் வேதம் ஓதினர் என்றும், பஞ்ச காலத்திலும் அந்த ஆசிரமத்தில் வேள்வித் தீ அணையவில்லை என்றும் புராணம் கூறுகிறது.
கௌதமரின் பெருமை பசியைப் பொறுத்ததில் இல்லை; பசித்தவரைக் காத்ததில் இருந்தது. அவர் தம் தவ வலிமையையே பிறருக்கு உணவு தரப் பயன்படுத்தினார். 'பசியாற்றலைவிடப் பசியை மாற்றுவார் ஆற்றல் பெரிது' என்ற குறளுக்கு இக்கதையே சான்று.