ரகுவும் கௌத்சனும்
இது காளிதாசரின் ரகுவம்சத்திலும் புராண மரபிலும் சொல்லப்படும் ரகு மன்னனின் கதை. ரகு இக்ஷ்வாகு குலத்தில் வந்த புகழ்பெற்ற அரசன்; இராமனின் மூதாதை. அவன் ஆட்சியில் அறமும் வீரமும் செழித்தன. ஒருமுறை அவன் விசுவஜித் என்ற வேள்வியைச் செய்தான். அந்த வேள்வியில் தன் அரசின் செல்வம் அனைத்தையும் தானமாகக் கொடுப்பது மரபு. ரகு தன் கருவூலம் முழுவதையும் முனிவர்களுக்கும் அந்தணர்களுக்கும் வழங்கினான். இறுதியில் அவன் மண் பாத்திரத்தில் அர்க்கியம் வழங்கும் அளவுக்கு எளிமையானவன் ஆனான்.
இந்த நேரத்தில் கௌத்சன் என்ற இளம் முனிவன் ரகுவின் அரண்மனைக்கு வந்தான். அவன் வரதந்து முனிவரிடம் கல்வி கற்றவன். கல்வி முடிந்ததும் குருவுக்கு தட்சிணை தர விரும்பினான். வரதந்து, "நீ அன்பால் செய்த சேவையே எனக்குப் போதும்" என்றார். ஆனால் கௌத்சன் மீண்டும் மீண்டும் வற்புறுத்தினான். சினமடைந்த குரு, "நீ கற்ற பதினான்கு வித்தைகளுக்காக பதினான்கு கோடி பொற்காசுகள் தா" என்றார்.
கௌத்சன் அதைத் தேடி ரகுவிடம் வந்தான். மண் பாத்திரத்தில் அர்க்கியம் தரும் ரகுவைக் கண்டு அவனுக்குச் சங்கடம் ஏற்பட்டது. "மன்னரே, நீங்கள் எல்லாவற்றையும் தானம் செய்துவிட்டீர்கள் போலிருக்கிறது. என் தேவையைச் சொல்லாமலேயே திரும்பிவிடுகிறேன்" என்று கூறி புறப்படத் தொடங்கினான். ஆனால் ரகு அவனைத் தடுத்து, "முனிவரே, நீங்கள் என் இல்லத்துக்கு வந்து வெறுங்கையுடன் திரும்பினால் அது என் குலத்துக்கு இழுக்கு. இரண்டு மூன்று நாள் தங்குங்கள்; நான் உங்கள் தேவையை நிறைவேற்றுகிறேன்" என்றான்.
ரகு குபேரனிடம் செல்லத் தீர்மானித்தான். குபேரன் செல்வத்தின் தலைவன். ரகு தன் தேரில் குபேரனின் நகரமாகிய அளகாபுரி மீது படையெடுக்கத் தயாரானான். முந்தைய இரவு அவன் தேரில் ஆயுதங்களைப் பூட்டி உறங்கினான். காலையில் கருவூல அதிகாரி ஓடிவந்து, "மன்னரே, கருவூலத்தில் வானிலிருந்து பொற்காசுகள் மழைபோல் பொழிந்துள்ளன" என்றான். குபேரன் ரகுவின் உறுதியை அறிந்து அந்த மழையைப் பொழிந்தான்.
ரகு அந்தப் பொன்னை முழுவதும் கௌத்சனுக்குக் கொடுத்தான். கௌத்சன், "நான் கேட்ட அளவே போதும்" என்று பதினான்கு கோடி மட்டும் எடுத்துக்கொண்டான். ரகு, "நான் வாங்கியது உங்களுக்கே; திரும்ப எடுத்துக்கொள்ள மாட்டேன்" என்றான். இறுதியில் இருவரும் மிச்சப் பொன்னை ஊருக்குத் தானம் செய்தனர்.
எவ்வளவு இக்கட்டிலும் 'இல்லை' என்று சொல்லாமல் கொடையை நிறைவேற்ற முன்வந்த ரகுவின் குணம் 'இலனென்னும் எவ்வம் உரையாமை ஈதல் குலனுடையான் கண்ணே உள' என்பதற்குச் சிறந்த சான்று.