திரிசங்குவின் சொர்க்க ஆசை
இராமாயணம் (பால காண்டம்), தேவி பாகவதம் ஆகியவற்றில் கூறப்படும் கதை: இக்ஷவாகு குலத்தில் திரிசங்கு என்ற மன்னன் இருந்தான். அவன் நல்லொழுக்கம் உடையவன்; மக்களை அன்போடு ஆண்டவன். ஆனால் அவன் உள்ளத்தில் ஒரு விசித்திர ஆசை எழுந்தது: "இந்த உடலுடனேயே நான் சொர்க்கத்துக்குச் செல்ல வேண்டும்." மனித உடலுடன் சொர்க்கம் செல்வது இயற்கைக்கு மாறானது. அதற்குரிய வழி எதுவும் இல்லை.
அவன் தன் குலகுருவான வசிஷ்ட முனிவரிடம் சென்று யாகம் செய்யுமாறு கேட்டான். வசிஷ்டர், "இது இயற்கை நெறிக்கு மாறானது; நான் செய்ய மாட்டேன்" என்று மறுத்துவிட்டார். திரிசங்கு வசிஷ்டரின் மகன்களிடம் சென்றான். அவர்கள் குருவின் சொல்லை மீறுகிறாயா என்று கோபித்து, சண்டாள உருவம் அடையுமாறு சபித்தனர் என்று மரபு சொல்கிறது.
அவன் தன் உடல் மாறியும் ஆசையை விடவில்லை. இறுதியாக விசுவாமித்திர முனிவரை அணுகினான். விசுவாமித்திரர் அவன் அடைக்கலம் கேட்டு வந்ததால் இரக்கப்பட்டு, தம் தவ வலிமையால் அவன் உடலுடன் சொர்க்கத்தை அடையச் செய்யும் யாகம் செய்தார். திரிசங்கு மேலே ஏறினான். சொர்க்க வாயிலை அடைந்தபோது, இந்திரன் அவனைத் தடுத்து, "நீ குருவின் சாபம் பெற்றவன்; இங்கு வர உனக்குத் தகுதி இல்லை" என்று தலைகீழாகக் கீழே தள்ளினான்.
திரிசங்கு தலைகீழாக விழும்போது "விசுவாமித்திரரே, என்னைக் காப்பாற்றுங்கள்!" என்று கதறினான். விசுவாமித்திரர் தம் தவ வலிமையால் அவனை வானத்தின் நடுவிலேயே நிறுத்தினார். வேறு சொர்க்கத்தை உருவாக்க முனைந்தார். தேவர்கள் அஞ்சி வந்து சமாதானம் செய்தனர். கடைசியில் திரிசங்கு வானில் நட்சத்திரமாகத் தொங்கும் நிலையில் நிறுத்தப்பட்டான் என்கிறது கதை. அதிலிருந்து 'திரிசங்கு சொர்க்கம்' என்ற சொல் இருப்பதும் இல்லாததுமான நிலையை உணர்த்துகிறது.
திரிசங்குவின் நிலை நம் காலத்துக்கும் பொருந்தும். அவன் கேட்டது தீமையான ஒன்றன்று; ஆனால் அது அவன் வகித்த நிலைக்கும் இயற்கை நெறிக்கும் அப்பாற்பட்டது. குருவின் சொல்லை மீறி வேறு வழிகளில் அதை அடைய முயன்றான். ஆசை நல்லதாக இருந்தாலும், அதை அடையும் வழி முறையற்றதாக இருந்தால் முடிவு இடைநிலையில் தொங்குவதே.
திரிசங்கு தன் மன்னர் பதவியின் உச்சி வரை அடைந்தவன். அந்த உச்சியில் நிற்கத் தெரியாமல், அதையும் தாண்டி ஏற முயன்றான். எல்லை தாண்டிய ஆசையால் தன் நல்ல அரசாட்சியையும் உடலையும் இழந்து, இடையில் தொங்கும் நிலைக்கு ஆளானான். நுனிக்கொம்பிலும் மேலே செல்ல முயன்றவனுக்கு அழிவு என்பதற்கு இது ஒரு புராணச் சான்று.