இராமனும் கைகேயியும்
இராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்தில் இராமன் பதினான்கு ஆண்டு வனவாசம் செல்லும் காட்சி மிகவும் உணர்ச்சிகரமானது. கைகேயி இராமனின் முடிசூட்டை நிறுத்தி, அவனைக் காட்டுக்கு அனுப்பினாள். அது இராமனுக்கும் சீதைக்கும் இலக்குவனுக்கும் பெருந்துயரம். ஆயினும் இராமன் அதை அமைதியுடன் ஏற்றான்.
இலக்குவன் கோபத்தில் கொதித்தான். "கைகேயியின் சூழ்ச்சி இது. தந்தையின் வார்த்தையை மீறியாவது நான் உங்களுக்கு முடிசூட்டுவேன். அவளையும் அவள் மகனையும் அழிப்பேன்" என்றான். இராமன் அவனை அமைதிப்படுத்தினான். "தம்பி, கைகேயியைப் பழிக்காதே. அவள் எனக்குத் தாய். தந்தை சொல்லைக் காப்பது என் கடமை. இது தெய்வ சங்கல்பம்" என்றான்.
இராமன் கைகேயியிடம் செல்லும்போது எந்தக் கசப்புமின்றி மிகுந்த மரியாதையுடன் பேசினான். வனம் செல்லும் முன் அவளிடம் ஆசி பெற்றான். மற்ற அன்னையரிடம் செல்லும்போது கூட, கைகேயியைப் பற்றி இழிவாக ஒரு சொல்லும் சொல்லவில்லை. கௌசல்யா கோபத்துடன் பேசியபோது, "தாயே, கைகேயி தவறு செய்யவில்லை; அவள் காரணம் அல்ல. நான் இதனால் துன்பப்படவில்லை" என்றும் கூறினான்.
வனத்தில் பல ஆண்டுகள் கழிந்த பின்னரும் இராமன் கைகேயியைப் பற்றி வசை பேசியதில்லை. பரதன் வந்து தாயின் செயலுக்காக வருந்தியபோது, இராமன் அவனையும் ஆறுதல்படுத்தினான். திரும்பி வந்தபின் முதலில் கைகேயியையே வணங்கினான் என்று மரபு கூறுகிறது.
இராமனின் நடத்தை 'பகல் கருதிப் பற்றாச் செயினும் இகல் கருதி இன்னா செய்யாமை தலை' என்ற குறளின் உயிர்ச் சான்று. தனக்கு மிகப் பெரிய தீங்கு நேர்ந்தபோதும் இராமன் தன் மனத்தில் இகலை நுழையவிடவில்லை. அதனால் அவனது குடும்பம் பிளவுபடாமல் மீண்டும் ஒன்றானது.
மரபு இதனை இராமனின் மிகப் பெரிய சிறப்பாகப் போற்றுகிறது. அவன் வெல்ல முடியாதவன் என்பதால் அல்ல, தன்னை வென்றவன் என்பதால்தான் அவன் தெய்வமாகப் போற்றப்படுகிறான்.
நாமும் நமக்கு நேர்ந்த தீங்குகளை நினைக்கும்போது, இராமனின் பாடத்தை நினைவு கொள்ளலாம்: தீங்கை ஏற்றாலும் பகைமையை ஏற்காதிருத்தலே தலை.
இராமனின் இந்த நடத்தை தர்மத்தின் உயர்ந்த வெளிப்பாடு என்று மரபு போற்றுகிறது. அவன் துயரத்தை ஏற்றாலும் மனத்தில் கசப்பை வளர்க்கவில்லை; அதனால் அவன் உள்ளம் தெளிவாகவே இருந்தது. அந்தத் தெளிவே வனவாசத்தின் துன்பங்களிலும் அவனுக்குத் துணை நின்றது. அந்த அமைதியே இராமனை மக்கள் மனங்களில் நிரந்தரமாக நிறுத்தியது.