எல்லோரும் பார்க்கும் பூ
மகாபாரதத்தின் ஆதிபர்வத்தில் வரும் துஷ்யந்தன்–சகுந்தலை கதையில் ஒரு காட்சி. காட்டில் வேட்டைக்குச் சென்ற அரசன் துஷ்யந்தன் தன் படையினரை ஒதுக்கிவிட்டு, கண்வ முனிவரின் ஆசிரமத்தை நோக்கி நடந்தான். மாலைப் பொழுது; தோட்டத்தில் மல்லிகைக் கொடிகளுக்கு நீர் ஊற்றிக்கொண்டிருந்த இளம்பெண்ணைக் கண்டான். அவள் சகுந்தலை; தோழியர் இருவர் அருகிலிருந்தனர்.
அவள் மீது மலர்களின் இதழ் சிந்தியது போல வண்டுகள் மொய்த்தன. சகுந்தலை அவற்றை விரட்டி, "தோழி, இந்த வண்டு என்னைத் தொடர்கிறதே" என்று சிணுங்கினாள். மறைவில் நின்ற துஷ்யந்தன் அதைப் பார்த்துக்கொண்டிருந்தான். வண்டுகள் அவள் கண்ணை மலர் என்று எண்ணிச் சுற்றுகின்றனவோ என்று அவன் எண்ணம் ஓடியது. மறுகணமே அவன் தன் நெஞ்சைக் கடிந்தான்: இவை சாதாரண மலரைத் தேடும் வண்டுகள்; இவள் கண்கள் அந்த மலர்களுக்கும் மேலானவை அல்லவா?
இவ்வாறு அவன் தனக்குள் உரையாடிக்கொண்டிருந்தான். தன் அரசுரிமையையும் படையையும் மறந்து, ஒரு பெண்ணின் இயல்பான எளிமையால் ஈர்க்கப்பட்டான். அரண்மனையில் அவன் கண்டவர் எவரும் அந்த எளிமையைக் கொண்டிருக்கவில்லை. அவளோ ஆசிரமத்தில் முனிவரின் வளர்ப்பில் வளர்ந்தவள்; அணிகலன் ஆடம்பரமில்லை; ஆயினும் அவள் இளமையும் நாணமும் அவனை ஆட்கொண்டன.
பிறகு அவன் வெளிப்பட்டு, தன்னை ஒரு விருந்தினராக அறிமுகம் செய்துகொண்டான். தோழியர் வரவேற்றனர். அவர்களிடம் பேசுவதாகப் பாசாங்கு செய்தபடியே அவன் நோக்கம் முழுதும் சகுந்தலையிடமே இருந்தது. அவளுக்கும் அவன் பார்வை புரிந்தது; அவள் நாணத்தால் தலை குனிந்தாள்.
பாரதம் இந்தச் சந்திப்பை எளிய இயற்கைச் சூழலில் வைத்துக் காட்டுகிறது. அரண்மனை மண்டபமோ, ஆடம்பர விழாவோ இல்லை; தோட்டத்து மல்லிகைக் கொடிகளும் வண்டுகளும் மாலை நேரத்தின் அமைதியும் மட்டுமே உள்ளன. அந்த எளிமையில்தான் அவன் மனம் முதன்முதலாக ஒரு பெண்ணின் மதிப்பை உணர்கிறது. காதல் ஆடம்பரத்தில் பிறப்பதில்லை; கவனத்தில் பிறக்கிறது என்பதை இக்காட்சி காட்டுகிறது.
இக்காட்சியில் குறளின் மையம் தெரிகிறது. வண்டுகள் எல்லா மலரையும் சுற்றும்; ஆனால் ஒரே ஒரு பெண்ணின் கண்ணுக்கு மட்டும் அவன் மனம் ஈடு கொடுக்கிறது. பொதுவான அழகைக் கடந்து, ஒருவரிடம் தான் மட்டுமே காணும் தனி அழகை உணர்வதே காதலின் தொடக்கம். அந்தத் தனித்தன்மையை மதிப்பவன் பின்னர் அவளை எக்காரணத்தாலும் சிறுமைப்படுத்த மாட்டான் என்பதையே இக்கதை நினைவூட்டுகிறது.