பாகுகனும் தமயந்தியின் தூதியும்
மகாபாரதத்தின் வனபர்வத்தில் வரும் நளோபாக்கியானம் இந்த நுட்பத்துக்கு அழகிய எடுத்துக்காட்டு. சூதில் நாட்டை இழந்த நளன் காட்டில் தமயந்தியைப் பிரிந்து, கர்க்கோடகன் என்ற நாகத்தின் கடியால் உருவம் மாறி 'பாகுகன்' என்ற பெயருடன் அயோத்தி மன்னன் ரிதுபர்ணனிடம் தேரோட்டியாகப் பணி செய்தான்.
தமயந்தி தன் தந்தையின் அரண்மனையில் இருந்தாள். பாகுகனின் தேரோட்டும் திறமையையும் சமையல் திறனையும் கேள்விப்பட்டு, அவன் நளனாக இருக்கலாம் என்று அவள் ஐயுற்றாள். உறுதி செய்ய தன் பணிப்பெண் கேசினியை அனுப்பினாள். பாகுகன் அயலான் போலத் தன் தோற்றத்தை மறைத்துப் பேசினான்.
கேசினி தமயந்தியின் துயரச் சொற்களை அவனிடம் சொன்னாள்: காட்டில் உறங்கும் மனைவியை விட்டுச் சென்ற கணவன் எவ்வாறு அவ்வாறு செய்தான் என்ற வினா அவற்றில் இருந்தது. அதைக் கேட்ட பாகுகன் தன் உணர்ச்சியை அடக்க முடியாமல் அழுதான். தன் கணவனை இழந்தவளாக அவள் தன்னைப் பழிக்கவில்லை என்றும், தான் கலியின் ஆட்சிக்கு ஆளாகியிருந்ததால் அவ்வாறு நிகழ்ந்தது என்றும் அவன் சமாளித்துப் பேசினான் என்று மரபு சொல்கிறது.
அயலான் போல நடந்தாலும் அவன் சொல்லிலும் கண்ணீரிலும் தெரிந்த அன்பு கேசினியால் தமயந்திக்கு எடுத்துச் சொல்லப்பட்டது. அவ்வாறே 'உறாஅதவர்போல் சொலினும் செறாஅர்சொல் ஒல்லை உணரப்படும்' என்ற குறள் நிறைவேறியது. பின்னர் இருவரும் மீண்டும் இணைந்தனர். இது மகாபாரதக் கதை; வடிவ விவரங்களுக்கு மூலநூலைப் பார்ப்பது நன்று. நளன் தமயந்தியின் அன்பு எந்த மாறுவேடத்தாலும் மறைக்க முடியாதது என்பதே இங்கு நாம் பெறும் பாடம். பாகுகன் வடிவம் மாறியிருந்தாலும் அவனது அன்பு மாறவில்லை; அதனால் அவன் சொல்லின் ஆழம் தமயந்தியால் உணரப்பட்டது. தமயந்தியும் பல சோதனைகளை நிகழ்த்தித் தன் நம்பிக்கையை உறுதி செய்தாள் என்று மரபு கூறுகிறது. அன்புடையவர்கள் ஒருவரை ஒருவர் அறிவதற்கு வடிவம் தேவையில்லை, சொல்லின் உண்மை போதும் என்பது இக்கதையின் பொருள். இதுவே வள்ளுவர் சொல்லும் 'ஒல்லை உணரப்படும்' என்பதன் சாரம். கணவன் மனைவியின் இந்த அன்பு பின்னர் அவர்களது துன்பத்தைத் தீர்த்து நாட்டையும் மீட்கத் துணை நின்றது என்றும் காவியம் தொடர்கிறது. ஆகவே அன்பு மறைக்கப்பட்டாலும் அது தன் வழியைக் கண்டுகொள்ளும். இதனால் குறிப்பறிதல் என்பது ஒருவரின் உள்ளத்தை மதிக்கும் பண்பு என்பதையும், அதற்குப் பொறுமை வேண்டும் என்பதையும் இக்கதை நமக்கு நினைவூட்டுகிறது.