குசேலன்
பாகவத புராணத்தின் பத்தாம் ஸ்கந்தம் குசேலன் (சுதாமன்) கதையைக் கூறுகிறது. குசேலன் கிருஷ்ணனோடு சாந்தீபனி முனிவரின் குருகுலத்தில் படித்த நண்பன். கற்றறிந்த அந்தணன்; ஆனால் வறுமையில் வாடினான். அவன் மனைவி சுசீலை பசியால் வாடும் குழந்தைகளைக் காட்டிக் கிருஷ்ணனிடம் உதவி கேட்கச் சொன்னாள்.
அவன் தயங்கினான். நண்பனிடம் எதையும் கேட்பது கடினம் என்று எண்ணினான். ஆயினும் மனைவியின் வற்புறுத்தலால் புறப்பட்டான். பரிசாகக் கொடுக்க வீட்டில் இருந்த எளிய அவலை ஒரு கந்தல் துணியில் கட்டிக்கொண்டு துவாரகைக்குச் சென்றான். தூரத்தில் அரண்மனையின் பெருமையைக் கண்டு திகைத்தான்.
கிருஷ்ணன் தம் நண்பன் வருகையை அறிந்ததும் ஓடிவந்து அவனை அணைத்துக்கொண்டார். தம் ஆசனத்தில் அமர்த்தி, அவன் கால்களைக் கழுவி, அன்போடு உபசரித்தார். பழைய குருகுல நாட்களைப் பற்றி இருவரும் மகிழ்வோடு பேசினர். கிருஷ்ணன் அவன் கொண்டுவந்த அவலை ஆசையோடு எடுத்து உண்டார். குசேலன் ஒரு வார்த்தையும் தன் வறுமையைப் பற்றிப் பேசவில்லை.
அவன் வீடு திரும்பியபோது தன் குடிசை இருந்த இடத்தில் செல்வம் நிறைந்த மாளிகை இருப்பதைக் கண்டான். கிருஷ்ணன் எதுவும் கேட்காமலேயே அவன் தேவையை அறிந்து அளித்திருந்தார். குசேலன் செல்வம் பெற்றபின்னும் ஆடம்பரத்தில் மூழ்கவில்லை. முன்போலவே எளிமையாக, இறைவனை நினைத்து வாழ்ந்தான் என்று புராணம் கூறுகிறது.
நல்லவரின் வறுமை துன்பம்தான்; ஆனால் குசேலனின் மனம் அறத்திலும் நட்பிலும் நிலைத்திருந்தது. வறுமையிலும் அவன் தன் பண்பை இழக்கவில்லை. செல்வம் வந்தபோதும் அறிவு அவனைக் காத்தது. கல்லாதவன் கையில் செல்வம் கிடைத்தால் இத்தகைய பக்குவம் இருக்காது. இதையே குறள் கூறுகிறது.
பாகவதம் குசேலனின் நட்பையும் பணிவையும் போற்றுகிறது. அவன் கிருஷ்ணனிடம் உதவி கேட்கத் தயங்கியதிலேயே அவன் சுயமரியாதை தெரிகிறது. செல்வம் பெற்றபின் அவன் மாறவில்லை என்பதே அவனது சிறப்பு. இதற்கு மாறாக, கல்லாத ஒருவனுக்குத் திடீரெனச் செல்வம் வந்தால் அவன் செருக்குக் கொள்ளலாம்; பழைய நண்பர்களை மறக்கலாம்; வீணாகச் செலவு செய்யலாம். குசேலன் அவ்வாறு செய்யவில்லை. அவன் கல்வியும் பக்தியும் அவன் செல்வத்தை நன்மைக்கே பயன்படுத்த வழிகாட்டின. நல்லவரின் வறுமை அவரைச் சிதைக்கவில்லை; செல்வம் வந்தபோதும் அவர் மாறவில்லை. இதுவே கல்வியின் பயன். அந்த நிலையான பக்குவம் நமக்கும் வேண்டும்.