இராவணன் அவையில் அனுமன்
இராமாயணத்திலிருந்து (சுந்தர காண்டம்): சீதையைக் கண்ட அனுமன் இலங்கையின் அசோக வனத்தில் இருந்த மரங்களையும் மாளிகைகளையும் சிதைக்கத் தொடங்கினான். இராவணனின் வீரர்கள் அவனைப் பிடிக்க முயன்று தோற்றனர். அக்ஷகுமாரன் உட்பட பலர் அவனால் மாண்டனர். இறுதியில் இராவணனின் மகன் இந்திரஜித் பிரம்மாஸ்திரத்தைப் பயன்படுத்தினான்.
பிரம்மாஸ்திரம் அனுமனை மயக்கவில்லை. அவன் பிரம்மனிடம் பெற்றிருந்த வரத்தால் அந்த அஸ்திரத்தின் தாக்கத்தை ஒரு கணம் மட்டுமே தாங்க வேண்டியிருந்தது. ஆனால் அனுமன் அதை உடனே வெளிக்காட்டவில்லை. இராவணனைச் சந்தித்து அவன் வலிமையையும் இலங்கையின் நிலையையும் அறியும் வாய்ப்பு இது என்று நினைத்தான். அதனால் அவன் அஸ்திரத்தால் கட்டுண்டவன் போல நடித்தான்.
அரக்கர்கள் அவனைக் கயிற்றால் கட்டி இழுத்துச் சென்றனர். அவன் அமைதியாகப் பணிந்து நடந்தான். இராவணன் அவையில் அனுமன் நிறுத்தப்பட்டான். அரக்கர்கள் அவனை எள்ளி நகைத்தனர். இராவணன் அவனை ஆணவத்தோடு விசாரித்தான். அனுமன் மிகத் துணிவோடும் அமைதியோடும் தன்னை இராமனின் தூதன் என்று அறிவித்தான். இராவணனுக்கு அறிவுரை கூறினான்: "சீதையை இராமனிடம் ஒப்படைத்துவிடு; அது உனக்கும் உன் குலத்துக்கும் நன்மை."
இராவணன் சினத்தால், "இந்தக் குரங்கின் வாலுக்குத் தீ மூட்டுங்கள்!" என்று ஆணையிட்டான். அரக்கர்கள் துணிகளையும் எண்ணெயையும் அனுமனின் வாலில் சுற்றி அதைப் பற்ற வைத்தனர். அனுமன் அப்போதும் பொறுமையாக இருந்தான். அவர்கள் அவனை நகரத் தெருக்களில் இழுத்துச் சென்று ஊர்வலமாகக் காட்டி மகிழ்ந்தனர். அனுமன் நகரின் தெருக்களையும், மாளிகைகளையும், கோட்டைகளையும் கவனமாக மனத்தில் பதித்துக்கொண்டான்.
உரிய காலம் வந்ததும் அனுமன் தன் கட்டுகளை அறுத்தான். தன் உடலைச் சுருக்கிக் கயிறுகளில் இருந்து விடுபட்டான். பிறகு தன் எரியும் வாலால் இலங்கையின் மாளிகைகள் ஒவ்வொன்றையும் தீக்கிரையாக்கினான். சீதை இருந்த அசோக வனத்தை மட்டும் விட்டுவிட்டான். பிறகு கடலில் வாலை அணைத்துத் தாவி இராமனிடம் திரும்பினான்.
அனுமன் அஞ்சியோ தோற்றோ பணிந்து நடக்கவில்லை. அவன் அறிந்தே அதைத் தேர்ந்தான். இலங்கை அவையின் வலிமை, இராவணனின் குணம், நகரத்தின் அமைப்பு எல்லாம் அவனுக்கு அன்று தெரியவந்தன. அந்தப் பணிவு அவனுக்கு ஒரு பெரிய அறிவுப் பயணமாக அமைந்தது. அவன் மீண்டும் இராமனிடம் சென்றபோது, இலங்கையின் வரைபடம் அவன் மனத்தில் இருந்தது.
எதிரியின் கட்டுக்குள் பணிந்து சுமந்தது போல நடந்த அனுமன், பகைவரின் நகரை முழுமையாக அறிந்து, உரிய கணத்தில் தன் செயலை முடித்தான். பகைவரைக் கண்டால் சுமக்க, இறுவரை காணின் கிழக்காம் தலை என்ற குறளின் சித்திரமாகவே அந்த நிகழ்ச்சி அமைந்தது.