குசேலரின் மனைவி
பாகவத புராணத்தின் பத்தாம் ஸ்கந்தத்தில் சுதாமா என்ற அந்தணரின் கதை வருகிறது. தமிழ் மரபில் அவர் குசேலர் என்று அழைக்கப்படுகிறார். அவர் கண்ணனுடன் சாந்தீபனி முனிவரின் குருகுலத்தில் படித்தவர். பின்னாளில் கண்ணன் துவாரகையின் அரசன் ஆனார்; குசேலரோ மிகுந்த வறுமையில் வாழ்ந்தார். ஆனால் அவர் உள்ளம் ஆசையற்றது, இறைவனிடம் மட்டுமே பற்றுடையது.
குசேலரின் மனைவி அந்த வறுமையைக் கணவனுடன் பகிர்ந்து கொண்டாள். பசியால் அவள் உடல் மெலிந்தது; வீட்டில் உணவு இருந்த நாட்கள் குறைவு. ஆனாலும் கணவனின் குறைவான வருவாயை அவள் பழிக்கவில்லை; இருப்பதைக்கொண்டு இல்லறத்தை நடத்தினாள். பிள்ளைகளும் பசியில் வாடியபோது ஒருநாள் மெல்லிய குரலில் அவள் சொன்னாள்: "உங்கள் நண்பர் துவாரகையின் அரசர் என்கிறீர்கள். அந்தணர்களுக்கு அவர் புகலிடம் என்றும் சொல்லியிருக்கிறீர்கள். அவரைச் சென்று பாருங்கள். நீங்கள் கேட்காவிட்டாலும் உங்கள் நிலையை அவர் புரிந்துகொள்வார்."
குசேலர் தயங்கினார். நண்பனைக் காணப் போகும்போது வெறுங்கையுடன் போகலாமா என்று நினைத்தார். மனைவி அண்டை வீடுகளில் சென்று நான்கு பிடி அவலை இரந்து வாங்கி, கிழிந்த துணியில் முடிந்து கொடுத்தாள். அதுவே நண்பனுக்கான பரிசு.
குசேலர் துவாரகையை அடைந்தார். கண்ணன் தம் அரண்மனையின் மஞ்சத்திலிருந்து எழுந்து ஓடிவந்து நண்பரை அணைத்தார்; தாமே அவர் கால்களைக் கழுவினார்; ருக்மிணி தேவி சாமரம் வீசினார். பழைய குருகுல நாட்களைப் பற்றி இருவரும் மகிழ்ச்சியுடன் பேசினர். பின்னர் கண்ணன் "எனக்கு என்ன கொண்டு வந்தாய்?" என்று கேட்டு, குசேலரின் முடிச்சை அவிழ்த்து ஒரு பிடி அவலை அன்புடன் உண்டார். இரண்டாவது பிடியை எடுக்கும்போது ருக்மிணி அவர் கையைப் பிடித்துத் தடுத்தார்.
குசேலர் தமக்காக எதையும் கேட்கவில்லை. வெட்கத்தால் வாய் திறக்க இயலவில்லை. மனம் நிறைந்தவராய் ஊர் திரும்பினார். வழியில் தம் குடிசை இருந்த இடத்தில் அழகிய மாளிகை நிற்பதைக் கண்டார். அவர் மனைவி நகைகளுடன் எதிர்கொண்டு வந்தாள். இருவரும் இறைவனின் அருளை எண்ணி வணங்கினர்.
பாகவதம் இதன் பின்னரும் குசேலர் தம் செல்வத்தில் பற்றின்றி எளிமையாகவே வாழ்ந்தார் என்று சொல்கிறது. வறுமையில் துணையாக இருந்த மனைவியின் நம்பிக்கையே அவர்களை அந்த நாளுக்குக் கொண்டு சேர்த்தது.
குசேலரின் மனைவி வறுமையிலும் குடும்பத்தின் மானத்தைக் காத்தாள் என்பதே இக்கதையின் அடிப்படை. அவள் செல்வத்தை எதிர்பார்த்து வாழவில்லை; இருந்ததைக்கொண்டு வாழ்ந்தாள்.