சூரியன் உதிக்காத இரவு
மார்க்கண்டேய புராணம் முதலிய நூல்களில் பதிவான கதை இது. கௌசிகர் என்ற அந்தணர் நோயால் உடல் தளர்ந்தவர்; அவர் மனைவி சாண்டிலி. தன் கணவன் சினமும் துயரமும் கொண்டபோதும் அவள் அவரைத் தெய்வமாகவே பேணினாள். ஓர் இரவு கௌசிகர் எங்கோ செல்ல விரும்பினார். நடக்க இயலாத அவரைச் சாண்டிலி தன் தோள்களில் சுமந்து இருளில் சென்றாள்.
வழியில் மாண்டவ்யர் என்ற முனிவர் தவறான குற்றச்சாட்டால் சூலத்தில் ஏற்றப்பட்டுக் கிடந்தார். இருட்டில் கௌசிகரின் கால் அவர் மீது பட்டது. வலியால் மாண்டவ்யர் சாபமிட்டார்: "யார் என்னைத் தொட்டு வலி தந்தார்களோ, அவர் சூரியன் உதிக்கும் முன்பே இறந்துபோவார்."
சாண்டிலி அதைக் கேட்டாள். "என் கணவனின் உயிர் போவதாக இருந்தால், சூரியனே உதிக்க வேண்டாம்" என்று அவள் தன் தவ வலிமையால் அறிவித்தாள். சூரியன் உதிக்கவில்லை. இரவு நீண்டது. வேள்விகளும் நித்தியக் கடமைகளும் நின்றன. தேவர்களும் அஞ்சினர். அவர்கள் பிரம்மாவிடம் சென்று முறையிட்டனர்.
பிரம்மா, அத்ரி முனிவரின் மனைவியான அனசூயையின் உதவியை நாடுமாறு சொன்னார். அனசூயை சாண்டிலியைச் சந்தித்து, அவளுடைய பக்தியை மதித்துப் பேசினாள். "உலகம் துன்புறுகிறது. சூரியன் உதிக்கட்டும். உன் கணவன் இறந்தாலும் நான் என் தவ வலிமையால் அவனை மீண்டும் உயிர்ப்பிப்பேன்" என்று வாக்களித்தாள்.
சாண்டிலி ஒப்புக்கொண்டாள். சூரியன் உதித்தது; கௌசிகர் தரையில் விழுந்து உயிர் நீத்தார். அனசூயை தன் வாக்கை நிறைவேற்றி அவரை உயிர்ப்பித்து, அவருக்கு நோயற்ற உடலையும் தந்தாள் என்று புராணம் சொல்கிறது.
இக்கதை தெய்வீக நம்பிக்கையின் மொழியில் சொல்லப்பட்டது. அன்பும் உறுதியும் இயற்கையையே நிறுத்தும் வலிமை பெறும் என்பதை அது குறிக்கிறது; சாண்டிலி தன் சக்தியைத் தன் உலகத்துக்கும் பயன்படுத்தினாள் என்பதையும் நினைவூட்டுகிறது.
இந்தக் கதையை நாம் நேர்மையாக மதிப்பிட வேண்டும். இது அன்பின் மகிமையை விளக்கும் புராணக் கதை; மனைவி மீது மட்டும் சுமையை வைக்கும் விதியாகக் கொள்ளக்கூடாது. கணவனும் மனைவியின் மீது அதே மரியாதை வைக்க வேண்டும் என்பது இன்றைய வாசிப்பு.
இந்தக் கதை சாண்டிலியின் கற்பு வலிமையைக் காட்டினாலும், அனசூயையின் ஞானத்தையும் காட்டுகிறது. உலகின் நன்மைக்காக வேண்டிக்கொண்டபோது சாண்டிலி தன் பிடிவாதத்தைத் தளர்த்தினாள். வலிமையுடன் பணிவும் சேர்ந்தபோதுதான் தீர்வு பிறந்தது என்பதை இது நினைவூட்டுகிறது. நோயாளிக் கணவனை இரவில் சுமந்து சென்ற அவளுடைய அன்பு எளிய செயலாயினும் பெரிய வலிமையாக மாறியது.