காட்டில் துணை நின்ற தமயந்தி
மகாபாரத வனபர்வத்தில் நளன் தமயந்தி கதை சொல்லப்படுகிறது. நிஷதநாட்டு மன்னன் நளன் குணங்களால் சிறந்தவன். விதர்ப்ப இளவரசி தமயந்தி தெய்வங்களையும் புறக்கணித்து நளனையே சுயம்வரத்தில் தேர்ந்தெடுத்தாள். அவர்களுக்கு இந்திரசேனன் என்ற மகனும் இந்திரசேனை என்ற மகளும் பிறந்தனர்.
கலி என்பவன் நளனைப் பிடித்தபோது சூதாட்டத்தில் ஈடுபட்டு, தம்பி புஷ்கரனிடம் நாட்டு, செல்வம் அனைத்தையும் இழந்தான். தமயந்தி குழந்தைகளை நம்பிக்கையான தேரோட்டியின் மூலம் தன் தந்தை வீட்டுக்கு அனுப்பிவிட்டு, நளனுடன் ஒரே ஆடையுடன் காட்டுக்குச் சென்றாள். நாடிழந்த அரசனை அவள் கைவிடவில்லை.
காட்டில் பசியும் அலைச்சலும் நளனின் மனத்தைக் குலைத்தன. கலியின் தாக்கத்தால் அவன் தமயந்தியின் நன்மைக்காகவே அவளை விட்டுப் பிரியலாம் என்று தவறாக நினைத்து, அவள் உறங்கும்போது ஆடையின் ஒரு பாதியைக் கிழித்துக்கொண்டு சென்றுவிட்டான். விழித்த தமயந்தி கணவனைக் காணாமல் கதறி அலைந்தாள். காட்டு விலங்குகளிடமும் அபாயங்களிடமும் இருந்து அவள் தன் கற்பின் வலிமையால் தப்பினாள் என்று மகாபாரதம் சொல்கிறது.
பிறகு அவள் சேதி நாட்டின் அரசியிடம் அடைக்கலம் பெற்று, இறுதியில் தந்தை வீடு சேர்ந்தாள். நளனைத் தேடும்படி அவள் தூதர்களை அனுப்பினாள். அவன் அயோத்தி மன்னன் ருதுபர்ணனின் தேரோட்டியாக, உருமாறி வாழ்கிறான் என்பதை அறிந்தாள். தன் உறுதியான அன்பால் நளனை மீண்டும் தம்மிடம் வரச்செய்து, அவனை அடையாளம் கண்டாள்.
அவர்கள் பிரிவுக் காலத்தில் இருவரும் எல்லாம் இழந்தனர். ஆனால் தமயந்தியின் நிலையான அன்பு நளனுக்கு இழந்த நாட்டை மீட்கும் வலிமையையும் தந்தது. நளன் மீண்டும் தன் நாட்டையும் செல்வத்தையும் பெற்றான்.
நாட்டை இழந்தபோதும் தமயந்தி நளனுடன் இருந்தாள்; அதனால் அவர்களிடம் இல்லாதது எதுவும் இல்லை என்று கதை காட்டுகிறது. நல்ல மனைவி இருந்தால் எல்லாவற்றையும் இழந்த நிலையிலும் ஒரு வீடு உயிரோடு இருக்கும்.
தமயந்தி துன்பத்தில் தன் அறிவையும் இழக்கவில்லை. காட்டில் ஒரு வேடன் அவளைத் துன்புறுத்த முயன்றபோது அவள் கற்பின் வலிமையால் அவன் நிலத்தில் விழுந்து இறந்ததாகப் பாரதம் சொல்கிறது. கணவன் இல்லாத நிலையிலும் அவள் தன் அறத்தை விடாமல் நின்றாள்.
தமயந்தி நளனை மீண்டும் கண்டபோது, அவன் மாறுவேடத்தில் இருந்தாலும் அவன் செயல்களிலிருந்து அடையாளம் கண்டுகொண்டாள் என்று பாரதம் கூறுகிறது. அவன் சமையலின் சுவையையும் குழந்தைகளிடம் காட்டிய உணர்ச்சியையும் அவள் கவனித்தாள். அன்பின் நுண்ணிய கவனிப்பே அவளுக்குக் கணவனைக் காட்டிக் கொடுத்தது.