அம்புப் படுக்கையில் பீஷ்மர்
மகாபாரதத்தின் பீஷ்ம பருவமும் சாந்தி பருவமும் பீஷ்மரின் இறுதிக் காலத்தை விவரிக்கின்றன. குருக்ஷேத்திரப் போரின் பத்தாம் நாள் கௌரவர் படைத் தலைவரான பீஷ்மர் அர்ஜுனனின் அம்புகளால் வீழ்த்தப்பட்டார். சிகண்டியை முன்னே நிறுத்தி அர்ஜுனன் எய்த அம்புகள் அவர் உடல் முழுவதும் பாய்ந்தன. அவர் தரையில் விழவில்லை; அம்புகளே அவருக்கு உடல் தாங்கும் படுக்கையாயின. தலை தொங்கியபோது அர்ஜுனன் மூன்று அம்புகளால் அவருக்குத் தலையணை செய்தான்.
அவர் தம் விருப்பப்படி உயிர் துறக்கும் வரம் பெற்றவர். உத்தராயணம் வரும்வரை காத்திருக்கத் தீர்மானித்தார். இரு படைகளின் வீரர்களும் அவரைச் சுற்றி வந்து வணங்கினர். தாகம் எடுத்தபோது அவர் தண்ணீர் கேட்டார். துரியோதனன் தந்த மணம் வீசும் நீரை அவர் ஏற்கவில்லை. அர்ஜுனன் பூமியில் அம்பு எய்து கங்கை நீரை எழச் செய்து அவரது வாயில் சேர்த்தான் என்று புராணம் கூறுகிறது.
உடல் முழுவதும் அம்புகளோடு படுத்திருந்தபோதும் பீஷ்மர் கலங்கவில்லை. வலியைக் குறிப்பிடவில்லை. தம் வாழ்வின் பயன் அறிவு என்பதை உணர்ந்தவர் போல, போர் முடிந்த பின் யுதிஷ்டிரனுக்கு ராஜதர்மம், ஆபத்து தர்மம், மோட்ச தர்மம் முதலியவற்றை உபதேசித்தார். அந்த உபதேசங்கள் மகாபாரதத்தின் சாந்தி பருவம் மற்றும் அனுசாசன பருவம் ஆகும். விஷ்ணு சகஸ்ரநாமமும் அவர் உபதேசத்தில் வந்தது.
உடம்பு துன்ப அம்புகளுக்கு இலக்கு என்பதை பீஷ்மர் உண்மையாகவே வாழ்ந்து காட்டினார். அம்புகளால் துளைக்கப்பட்ட உடலோடு அவர் மனத்தை அசையாமல் வைத்திருந்தார். வலி இருந்தபோதும் அவர் கலக்கத்தைக் கையாறாகக் கொள்ளவில்லை. அவரது அமைதி அறிவையும் தர்மத்தையும் உலகுக்குத் தந்தது.
பீஷ்மர் அம்புப் படுக்கையில் ஐம்பத்தெட்டு நாட்கள் இருந்தார் என்று மகாபாரதம் கூறுகிறது. தை மாதம் உத்தராயணம் தொடங்கியபோது அவர் தம் விருப்பப்படி உயிர் துறந்தார். இத்தனை நாளும் அவர் உடலின் வலியை மட்டும் அல்ல, போரில் இறந்த உறவினர் அனைவரின் துயரத்தையும் தாங்கி இருந்தார். எனினும் அவர் முகத்தில் தெளிவு இருந்தது. அவர் உபதேசமே பாண்டவருக்குத் துயர் தீர்க்கும் மருந்தாயிற்று.
பீஷ்மரை இன்றும் நாம் பீஷ்ம அஷ்டமி நாளில் நினைவு கூர்கிறோம். அன்று அவரது நினைவாக எள் கலந்த நீர் தந்து முன்னோர் வழிபாடு செய்யும் வழக்கம் உண்டு.
அம்புப் படுக்கையில் இருந்த பீஷ்மர் அவ்வாறு 'இலக்கம் உடம்பிடும்பைக்கு' என்ற குறளின் நடமாடும் எடுத்துக்காட்டாக விளங்கினார். துன்பம் உடலை வருத்தியது; ஆனால் அவரது மனத்தை வருத்தவில்லை.