கோவலனும் மாதவியும்
இது தமிழ்க் காப்பியமான சிலப்பதிகாரத்தில் சொல்லப்படும் கதை. இதன் கதைத்தலைவியான கண்ணகி, பத்தினித் தெய்வமாகத் தமிழகத்திலும் கேரளத்திலும் கோயில்களில் வழிபடப்படுகிறாள்.
காவிரிப்பூம்பட்டினத்தில் மாநாய்கன் என்ற பெரு வணிகரின் மகள் கண்ணகி. அதே ஊரில் மாசாத்துவான் என்ற வணிகரின் மகன் கோவலன். இருவரும் மணம் செய்துகொண்டு இனிதே வாழ்ந்தனர். கோவலன் கல்வியும் கலையும் நிறைந்த செல்வந்தன்.
ஒருநாள் மாதவி என்ற அழகிய ஆடலரசியின் அரங்கேற்றம் நடந்தது. அவள் ஆடல் பாடல் கலைகளில் சிறந்தவள். அரங்கேற்றத்தைக் கண்ட கோவலன் அவளது கலையிலும் அழகிலும் மயங்கினான். அவளுக்கு அணிகலன்களும் பரிசுகளும் கொடுத்து நெருங்கினான். மெல்ல மெல்ல அவன் வீட்டுக்குத் திரும்புவதையே மறந்தான்.
மாதவி கலை நிறைந்த பெண்; அவளுடைய ஆடலும் பாடலும் இனியவை. அவளைப் பழித்தலை இந்த வரலாறு நோக்கமாகக் கொள்ளவில்லை. கோவலன் தன் பொறுப்புகளை மறந்து மயங்கியதையே காப்பியம் குறை கூறுகிறது.
மாதவியின் இல்லத்தில் இனிமையும் இசையும் நிறைந்திருந்தன. கோவலன் தன் செல்வம் முழுவதையும் அங்கே செலவழித்தான். கண்ணகி வீட்டில் தனியாக விளக்கேற்றிக் காத்திருந்தாள். அவள் ஒருபோதும் குறை சொல்லவில்லை. இவ்வாறு நீண்ட காலம் சென்றது. கோவலனின் செல்வம் தீர்ந்தது.
நாள்கள் மாதங்களாயின; மாதங்கள் ஆண்டுகளாயின. கண்ணகி வீட்டில் அமைதியாகப் பூசைகள் செய்து, கணவன் எப்போது திரும்புவானோ என்று காத்திருந்தாள். அவள் மனத்தில் ஆற்றாமை இருந்தாலும் முகத்தில் அமைதி இருந்தது.
கடற்கரையில் இந்திர விழாவில் மாதவி பாடிய பாடல் கோவலன் மனத்தில் ஐயத்தை எழுப்பியது. அவள் வேறு யாரையோ நினைத்துப் பாடுவதாக எண்ணி அவன் அவளை விட்டுப் பிரிந்தான். வீடு திரும்பியபோது கண்ணகி அமைதியாக அவனை ஏற்றாள். அவள் தன் காற்சிலம்பைக் கொடுத்து, "இதை விற்று வணிகம் செய்யலாம்" என்றாள்.
அவர்கள் மதுரைக்குச் சென்றனர். அங்கு கோவலன் சிலம்பை விற்கச் செல்லும்போது ஏற்பட்ட தவறான குற்றச்சாட்டால் பாண்டிய மன்னனின் உத்தரவுப்படி உயிரிழந்தான். கண்ணகியின் கோபம் மதுரையை எரித்தது என்கிறது காப்பியம். மாதவி பின்னாளில் துறவு பூண்டாள் என்று கூறப்படுகிறது.
கோவலன் மயக்கத்தில் ஆழ்ந்து தன் செல்வத்தையும் குடும்பத்தின் மகிழ்ச்சியையும் இழந்தான். பின்னர் தவற்றை உணர்ந்தாலும் அது தாமதமாகவே வந்தது. சேற்றில் ஆழ்வது எளிது, மீள்வது கடினம் என்பதை இந்தக் கதை சொல்கிறது.