முசுகுந்தனின் மறுப்பு
இது பாகவத புராணத்திலும் விஷ்ணு புராணத்திலும் சொல்லப்படும் முசுகுந்த சக்கரவர்த்தியின் கதை. முசுகுந்தன் மாந்தாதாவின் மகன்; இக்ஷ்வாகு குலத்தில் பிறந்த வீரமிக்க அரசன். அசுரர்களுடன் நடந்த போரில் தேவர்களுக்கு அவன் உதவி செய்தான். பல ஆண்டுகள் போர் செய்து தேவர்களின் படைத் தலைவனாக இருந்தான். பின்னர் கார்த்திகேயன் படைத்தலைவனாக நியமிக்கப்பட்டபோது தேவர்கள் முசுகுந்தனிடம், "நீ பல ஆண்டுகள் எங்களுக்காகப் போரிட்டாய். உன் அரசும் உறவினரும் காலப்போக்கில் மறைந்துவிட்டனர். என்ன வரம் வேண்டும் கேள்" என்றனர்.
முசுகுந்தன் தன் உடல் சோர்வைக் குறிப்பிட்டு, "எனக்கு ஓய்வு வேண்டும், நீண்ட உறக்கம் வேண்டும். என் உறக்கத்தைக் கலைப்பவன் உடனே எரிந்து சாம்பலாக வேண்டும்" என்று வரம் கேட்டான். தேவர்கள் அவ்வாறே அருளினர். அவன் ஒரு மலைக்குகையில் உறங்கத் தொடங்கினான்.
யுகங்கள் கழிந்தன. துவாபர யுகத்தில் கண்ணன் காலயவனன் என்ற அரசனால் துரத்தப்பட்டார். தந்திரமாக அவனை அந்தக் குகைக்குள் இட்டுச் சென்று தன் மேலாடையை உறங்கும் முசுகுந்தன் மேல் போர்த்தி மறைந்தார். காலயவனன் அதைக் கண்ணன் என்று எண்ணி உதைத்தான். எழுந்த முசுகுந்தனின் பார்வையால் அவன் எரிந்து சாம்பலானான்.
பின்னர் கண்ணன் தம் திருவடிவை முசுகுந்தனுக்குக் காட்டினார். கண்ணன் அவனிடம், "உன் விருப்பம் என்ன? வரம் கேள்" என்றார். முசுகுந்தன் இறைவனின் திருவடிவில் மனம் நெகிழ்ந்தான். "இறைவா, நான் அரசாட்சியில் மயங்கி வாழ்ந்தவன். இப்போது எனக்கு எந்த வரமும் வேண்டாம். அரசு, செல்வம், பிள்ளைகள், சுவர்க்கம் எதுவும் வேண்டாம். உன் திருவடிகளில் அடைக்கலம் வேண்டும்" என்றான். கண்ணன் அவனை வாழ்த்தி, தவம் செய்து முக்தி பெறுமாறு அருளினார்.
முசுகுந்தன் வரம் கேட்கும் இடத்தில் ஒரு நுண்ணிய உண்மை உள்ளது. அவன் தனக்கு வேண்டிய ஓய்வை மட்டுமே கேட்டான்; செல்வமோ பதவியோ கேட்கவில்லை. வரம் கொடுக்கும் ஆற்றல் தேவர்களிடம் இருந்தபோதும் அவன் பேராசைப்படவில்லை. அதனால் இறுதியில் இறைவனே அவனுக்குக் காட்சி தந்தார். எளிய கோரிக்கையுடையவனை உயர்ந்த நிலை தேடி வருகிறது.
இந்த முசுகுந்தனே திருவாரூர் தியாகராஜரின் வழிபாட்டோடும் தொடர்புடையவன் என்று தமிழ் மரபில் சொல்லப்படுகிறது. அவன் இந்திரனிடம் பெற்ற விடங்கர் மூர்த்திகளை ஏழு தலங்களில் நிறுவினான் என்ற செய்தி புராண மரபில் உண்டு. இது தமிழ் மண்ணுக்கும் இந்தக் கதைக்கும் உள்ள தொடர்பைக் காட்டுகிறது.
அவன் தேவர்கள் கொடுத்த வரங்களைத் தனக்காகப் பயன்படுத்தவில்லை; உறவுகளும் செல்வமும் மறைந்தபோதும் அவன் எதையும் விரும்பவில்லை. புலன்களை வென்ற தெளிவு கொண்ட முசுகுந்தன் 'இலம்' என்ற நிலையிலும் எதற்கும் ஆசைப்படவில்லை.