துரோணரின் வீழ்ச்சி
இது மகாபாரதத்தின் ஆதி, பீஷ்ம, துரோண பர்வங்களில் சொல்லப்படும் துரோணாசாரியரின் கதை. துரோணர் பரத்வாஜ முனிவரின் மகன்; வேதங்களிலும் படைக்கலப் பயிற்சியிலும் ஒப்பற்றவர். இளமையில் வறுமையில் வாழ்ந்தார். தம் மகன் அஸ்வத்தாமனுக்குப் பசும்பால் தர முடியாத அவலம் அவரை வருத்தியது என்று மரபு சொல்கிறது. தம் இளமைத் தோழன் துருபதன் அரசனான பின் அவனிடம் உதவி கேட்கச் சென்றபோது, "அரசனும் ஏழையும் நண்பராக முடியாது" என்று இகழப்பட்டார். அந்த அவமானம் அவர் நெஞ்சில் ஆறாத வடுவாக நின்றது.
பின்னர் அவர் அஸ்தினாபுரத்துக்கு வந்து குருகுலக் குமாரர்களுக்கு ஆசிரியரானார். அர்ஜுனன் உள்ளிட்ட மாணவர்களுக்குப் படைக்கலக் கலையைக் கற்பித்தார். குருதட்சிணையாகத் துருபதனை வென்று கொண்டுவரும்படி கேட்டார். அர்ஜுனன் அதைச் செய்தான். துரோணர் துருபதனின் நாட்டில் பாதியைத் தாமே எடுத்துக்கொண்டார். இங்கே அவருடைய மனத்தில் பழி தீர்க்கும் எண்ணமும் செல்வத்தின் மீதான பற்றும் கலந்திருந்ததைக் காணலாம். அறம் கற்பிக்கும் ஆசிரியர் என்ற பெருமையோடு, அவர் அரசவையின் செல்வத்துக்கும் சார்பாக மாறிக்கொண்டிருந்தார்.
குருக்ஷேத்திரப் போர் வந்தபோது அவர் துரியோதனன் பக்கம் நின்றார். தருமன் வந்து ஆசி கேட்டபோது, பீஷ்மரும் துரோணரும், "மனிதன் செல்வத்துக்கு அடிமை; செல்வம் எவருக்கும் அடிமை அல்ல. கௌரவர்களின் செல்வத்தால் நாங்கள் கட்டுண்டு இருக்கிறோம்" என்று கூறினர் என்று காவியம் சொல்கிறது. தாம் அறம் எது என்று அறிந்திருந்தும், அறமற்ற பக்கம் நிற்கச் செல்வமே காரணம் என்று அவர்களே ஒப்புக்கொண்டனர்.
போரில் துரோணர் சக்கரவியூகத்தை அமைத்தார். அதற்குள் நுழைந்த இளம் அபிமன்யுவை அவர் உள்ளிட்ட ஏழு பெருவீரர்கள் சூழ்ந்து, போர் நெறிக்கு மாறாகத் தாக்கிக் கொன்றனர். அறநெறியில் நின்ற ஆசிரியர் என்று போற்றப்பட்ட துரோணர், ஒரு சிறுவனைச் சூழ்ந்து கொல்லும் தீய செயலுக்குத் துணை நின்றார்.
இறுதியில் 'அஸ்வத்தாமன் இறந்தான்' என்ற செய்தியைக் கேட்டு அவர் ஆயுதத்தைக் கீழே வைத்தார். அவர் தியானத்தில் அமர்ந்திருந்த நிலையில் துருபதனின் மகன் திட்டத்துய்மன் அவர் தலையைக் கொய்தான். ஒருகாலத்தில் அருளும் அறிவும் நிறைந்த ஆசிரியராக இருந்தவர், செல்வப் பற்றும் பழிவாங்கும் சூழ்ச்சியும் சேர்ந்ததால் வீழ்ந்தார்.
'அருள்வெஃகி ஆற்றின்கண் நின்றான்' என்ற தகுதி இருந்தும் ஒரு கட்டத்தில் தீய சூழ்ச்சிக்குத் துணை நின்றால் கேடு வரும் என்பதற்கு இது நினைவுகூரத்தக்க சான்று.