அஜாமிளனின் வீழ்ச்சியும் மீட்சியும்
பாகவத புராணத்திலிருந்து: கன்னோசி நகரில் அஜாமிளன் என்ற அந்தணன் வாழ்ந்தான். வேதம் கற்றவன்; பெற்றோரை வணங்குபவன்; நல்லொழுக்கத்தில் ஊரார் மதிப்பைப் பெற்றவன். அவனுடைய மனம் தூய்மையாகவே தோன்றியது. ஆனால் ஒருநாள் காட்டுக்குச் சமித்து கொண்டுவரச் சென்றபோது, ஒரு தவறான வழியில் செல்லும் ஒரு பெண்ணையும் அவளுடன் இருந்தவரையும் கண்டான். அந்தக் காட்சி அவன் மனத்தில் தங்கிவிட்டது.
முதலில் அவன் தன்னைக் கட்டுப்படுத்த முயன்றான். 'நான் இவர்களைப் போல ஆக மாட்டேன்' என்று தனக்குள்ளே பலமுறை சொல்லிக்கொண்டான். ஆனால் அவ்வப்போது அவர்களோடு பேசவும் பழகவும் தொடங்கியபோது, அவன் மெல்ல மெல்ல மாறினான். மனைவியையும் தந்தையையும் விட்டுவிட்டு, அந்தக் கூட்டத்தோடு வாழத் தொடங்கினான். தான் கற்ற வேதத்தை மறந்தான். வழிப்பறியும் சூதும் அவனுக்குத் தொழிலாகின.
அவன் உள்ளே இருந்த அறிவு உண்மையில் அவனுடையதுதான் என்று அவனே நினைத்திருந்தான்; தன் உறுதி எதனாலும் சிதையாது என்றும் நம்பியிருந்தான். ஆனால் அது அவன் சேர்ந்த இனத்தால்தான் நிலைத்திருந்தது என்பது இப்போது தெரிந்தது. நல்லவர்களுடன் இருந்தபோது அது நன்மையாகவும், தீயவர்களுடன் இருந்தபோது தீமையாகவும் வெளிப்பட்டது.
முதுமையில் அவனுக்கு ஒரு இளைய மகன் பிறந்தான். தன் அன்பின் எல்லாவற்றையும் அந்தப் பிள்ளைக்கு அளித்தான்; அவனுக்கு 'நாராயணன்' என்று பெயரிட்டான். மரணத்தின் வாயிலில் எமதூதர்கள் அவன் முன் தோன்றியபோது, அவன் பயந்து தன் மகனை அழைத்தான்: "நாராயணா!" அந்தத் தெய்வப் பெயர் அவன் வாயிலிருந்து வந்ததும், விஷ்ணுவின் தூதர்கள் வந்து எமதூதர்களைத் தடுத்தனர்.
அந்த நொடியில் அஜாமிளனின் உள்ளம் விழித்தது. அவன் தன் வாழ்க்கையை எண்ணி வருந்தினான். தவறான இனத்தை விட்டு விலகி, கங்கைக் கரையில் தவம் செய்தான். பின்னர் அவன் இறைவனை அடைந்தான் என்று பாகவதம் கூறுகிறது.
அவன் அறிவு அவனுடையதுபோலத் தோன்றியது; ஆனால் அதன் தங்குமிடம் அவன் இனமாகவே இருந்தது. இது தண்டனைக் கதை மட்டும் அன்று; மீட்சியின் கதையும்கூட. ஒரு மனிதன் எவ்வளவு தாழ்ந்தாலும், ஒரு கணத்தில் அவன் உள்ளம் விழிக்க முடியும் என்பதை இது காட்டுகிறது. அந்த விழிப்பு வந்ததும் அவன் செய்த முதல் செயல் தவறான இனத்தை விட்டு விலகியதுதான்.
இனம் மாறியபோதே அவன் அறிவும் மாறியது.