விபீஷணனை ஏற்ற இராமன்
வால்மீகி இராமாயணத்திலிருந்து (யுத்த காண்டம்): இராவணன் அவையில் விபீஷணன் சீதையை இராமனிடம் ஒப்படைக்கச் சொன்னதால், இராவணன் அவனை அவமதித்து விரட்டினான். விபீஷணன் தன் நான்கு அமைச்சர்களோடு கடலைக் கடந்து இராமனிடம் சரணடைய வந்தான். கடற்கரையில் இருந்த வானர வீரர்கள் அதிர்ந்தனர்.
சுக்ரீவன் முதலானோர் எச்சரித்தனர்: "இவன் இராவணனின் தம்பி; அரக்கன். எதிரியின் ஒற்றனாக இருக்கலாம். நம்பக்கூடாது. இவனைக் கொன்றுவிட வேண்டும்." சிலர் ஐயத்தோடு பேசினர். அனுமன் மட்டும் விபீஷணனின் சொற்களையும் நடத்தையையும் கவனித்து, "இவனை ஏற்கலாம்" என்றான்.
இராமன் ஒவ்வொருவரின் கருத்தையும் கேட்டான். பிறகு அவன் விபீஷணனின் குணங்களையும் குற்றங்களையும் எடைபோட்டான். குற்றங்களாகச் சொல்லப்பட்டவை: அவன் இராவணனின் உறவு, எதிரி நாட்டிலிருந்து வருபவன். குணங்களாக அவன் கண்டவை: அறத்திற்காகத் தன் அண்ணனையும் துறந்தவன், தனது நிலைமை தெரிந்தும் தயங்காமல் வந்தவன், பணிவோடு பேசுபவன்.
இராமன் தீர்ப்பளித்தான்: "சரணடைந்தவனை நான் ஒருபோதும் கைவிடேன். அவன் குற்றமுடையவனாயினும் அவனுக்கு அடைக்கலம் தருவேன்." அவன் இலக்குவனைக் கொண்டு கடல் நீர் எடுத்து வந்து விபீஷணனுக்கு இலங்கையின் மன்னனாக முடிசூட்டினான். குணம் மிகுந்தவனை ஏற்றுக்கொண்ட இராமனின் முடிவு பின்னர் வெற்றியின் திறவுகோலாயிற்று.
விபீஷணன் இராவணனின் மரணத்திற்கான இரகசியங்களை வெளிப்படுத்தினான். இலங்கையின் அமைப்பையும் படை வலிமையையும் அவன் அறிந்திருந்ததால் போர் எளிதாயிற்று. குற்றத்தையும் குணத்தையும் எடைபோட்டு இராமன் எடுத்த முடிவு இதனால் நிரூபணமாயிற்று.
இராமனின் இந்தத் தீர்ப்பில் இரக்கமும் அறிவும் ஒன்றாக இருந்தன. சரணடைந்தவனைக் காப்பது அறம் என்பது ஒரு புறம்; அவனால் வரும் நன்மை தீமையைக் கணிப்பது அறிவு என்பது மறுபுறம். இரண்டையும் இணைத்தே முடிவெடுத்தான்.
பிற்காலத்தில் விபீஷணன் நல்லாட்சி புரிந்து மக்களின் அன்பைப் பெற்றான். அவன் நம்பிக்கைக்குரியவன் என்பதை நிரூபித்தான். குணம் மிகுந்தவன் என்று எடைபோட்டு ஏற்றதனால் இராமனுக்கும் இலங்கைக்கும் நன்மை விளைந்தது. சந்தேகம் கொண்ட சுக்ரீவனும் பின்னர் அதை ஒப்புக்கொண்டான்.
விபீஷணனை ஏற்றது சரியா என்று பிற்காலத்தில் ஒரு முறை கூட இராமன் வருந்தவில்லை. தனது முடிவு குணம், குற்றம் ஆகிய இரண்டையும் அறிந்து எடுக்கப்பட்டது என்பதால் அவனுக்கு உறுதி இருந்தது. எடைபோட்டு எடுத்த முடிவு மனத்துக்கு அமைதி தருகிறது.
சுக்ரீவனின் ஐயமும் அனுமனின் தெளிவும் இராமனின் முன் வைக்கப்பட்ட இரு தட்டுகள் போல் இருந்தன. இரண்டையும் கேட்டுத் தீர்ப்பளித்தான்.