நளனும் தமயந்தியும் மீண்டும் சந்தித்தல்
இது மகாபாரதத்தின் வனபர்வத்தில் நளோபாக்கியானத்தின் இறுதிப் பகுதியின் கதை.
நளன் கலியின் சாபத்தால் தன் நாட்டை இழந்து, காட்டில் தமயந்தியைப் பிரிந்து, பின்னர் உருமாறி அயோத்தியின் அரசன் ருதுபர்ணனிடம் பாகுகன் என்ற பெயரில் தேரோட்டியாகப் பணிபுரிந்தான். தமயந்தி இரண்டாம் சுயம்வரம் என்ற தந்திரத்தால் நளனை வரவழைத்தாள். ருதுபர்ணன் தேரில் விதர்ப்பத்துக்கு வந்தான்; தேரோட்டியாக நளனும் வந்தான்.
தமயந்தி பாகுகனைத் தனியே சந்திக்க விரும்பி, தன் பணிப்பெண் கேசினியை அனுப்பி அவனைக் கவனிக்கச் செய்தாள். பாகுகனின் செயல்களிலும் அவன் சமைத்த உணவின் சுவையிலும் அவளுக்கு நளனின் நினைவு எழுந்தது. அவள் தன் குழந்தைகளை அவனிடம் அனுப்பினாள். குழந்தைகளைக் கண்டதும் பாகுகன் கண்ணீர் சிந்தினான் என்று காவியம் சொல்கிறது.
இறுதியில் தமயந்தி நேரில் வந்து பாகுகனிடம், 'நீ நளனா?' என்று கேட்டாள். அவள் கண்ணில் ஊடலும் ஆறாத வருத்தமும் தெரிந்தன. 'உறங்கிய என்னைக் காட்டில் விட்டுச் சென்றது ஏன்?' என்ற கேள்வி அவள் முகத்தில் இருந்தது. நளன் கார்க்கோடகன் அளித்த ஆடையை அணிந்து தன் உண்மை வடிவை அடைந்து, தன் துன்பத்துக்குக் கலியின் ஆதிக்கமே காரணம் என்று விளக்கினான்.
தமயந்தியின் கண்களில் ஊடல் இருந்தது; ஆனால் நளனை அணைப்பதில் அவளே முந்தினாள் என்று நளன் நெகிழ்ச்சியோடு நினைத்தான். ஆண்டுகளாகக் காத்திருந்த அன்பு ஒரு கணத்தில் ஊடலை வென்றது. இருவரும் மீண்டும் இணைந்தனர்.
வள்ளுவரின் தலைவன் 'கண்ணின் துனித்தே கலங்கினாள் புல்லுதல் என்னினும் தான் விதுப்புற்று' என்று வியப்பதுபோல, நளனும் தமயந்தியின் அந்த ஆவலை வியந்தான்.
பின்னர் நளன் தன் நாட்டை மீட்டு தமயந்தியோடு மகிழ்ச்சியாக வாழ்ந்தான் என்று காவியம் முடிகிறது.
நளோபாக்கியானம் மகாபாரதத்தில் யுதிஷ்டிரனுக்கு ஆறுதலாகச் சொல்லப்பட்ட கதை. இழப்பின் நடுவிலும் அன்பு நிலைத்திருக்கும் என்பதையும், இறுதியில் நன்மையே வெல்லும் என்பதையும் அது கற்பிக்கிறது. தமிழ்நாட்டிலும் நளன் கதை புகழேந்திப் புலவரின் நளவெண்பா போன்ற நூல்களால் போற்றப்படுகிறது.
தமயந்தியின் ஊடல் நீண்டகாலக் காத்திருப்பின் வலியை வெளிப்படுத்தியது; ஆனால் அவள் உள்ளம் நளனை இழக்கவே விரும்பவில்லை. அதனால் அவளது தழுவல் ஊடலைவிட வலிமையாக இருந்தது.
நளனும் தமயந்தியும் தமிழ் மரபில் இணைந்து வாழும் தம்பதியருக்கு எடுத்துக்காட்டாகப் போற்றப்படுகின்றனர். திருநள்ளாறு தலமும் நளனின் பெயரோடு தொடர்புடையதாக மக்கள் நினைவுகூர்கின்றனர்; இக்கதையின் புகழ் தலத்தாலும் நிலைக்கிறது.