கோயில் சிற்பியின் உளி
தஞ்சாவூர் பெரிய கோயிலைச் சுற்றியுள்ள ஊர்களில் பரம்பரையாகச் சிற்பம் செதுக்கும் குடும்பங்கள் வாழ்ந்து வருகின்றன. அப்படியொரு குடும்பத்தில் பிறந்த இளைஞன் சுந்தரம், ஒரு கோயில் திருப்பணிக்காக அம்பிகையின் சிலையைச் செதுக்கும் பொறுப்பை ஏற்றான். அவனுடைய ஆசான் முதிய சிற்பி ஆறுமுகம். சிற்ப சாத்திர நூல்களில் அம்பிகையின் உருவத்துக்குச் சொல்லப்பட்ட அளவுகள் நுட்பமாக இருக்கும். ஆனால் அளவுகளை அறிவது வேறு, அவற்றுக்கு உயிர் ஊட்டுவது வேறு என்பார் ஆசான்.
சுந்தரம் பல மாதங்கள் முயன்றும் அவன் செதுக்கிய உருவம் உயிரற்றதாகவே தோன்றியது. தோள்கள் நேராக இருந்தன; ஆனால் மென்மை இல்லை. கண்கள் அளவாக இருந்தன; ஆனால் ஒளி இல்லை. ஒரு நாள் அவன் சோர்ந்து உளியைக் கீழே வைத்தான். ஆசான் அவனை அருகிலிருந்த மூங்கில் தோப்புக்கு அழைத்துச் சென்றார். "தோளைச் செதுக்கும் முன் மூங்கில் காற்றில் எப்படி வளைந்து நிமிர்கிறது என்று பார். தளிர் வெயிலில் எப்படி இளஞ்சிவப்பாக நிற்கிறது என்று கவனி" என்றார்.
அன்று முதல் சுந்தரம் காலையில் தளிரைப் பார்த்தான்; மாலையில் தாமரை மொட்டைப் பார்த்தான்; இரவில் கோயில் விளக்கொளியில் அம்பிகையின் கண்ணொளியைப் பார்த்தான். ஒவ்வொன்றையும் அவன் கண்களும் கைகளும் மனமும் சேர்ந்து உள்வாங்கின. செதுக்கும்போது உளி தானாக வளைந்து செல்வது போல் உணர்ந்தான். அதுவரை அவன் செய்த தவறு, அளவுகளை மட்டும் நம்பிப் பார்வையை மறந்ததுதான் என்பதையும் புரிந்துகொண்டான்.
சிலை முடிந்த நாளில் திருப்பணிக் குழுவினர் வந்தனர். சிலையின் முகத்தில் புன்முறுவலின் இளம் ஒளி, தோள்களில் மென்மை, கண்களில் கனிவு ஆகியவற்றைக் கண்டு அமைதியானார்கள். ஒரு பெரியவர், "இந்தச் சிலை அளவுகளால் அழகாக இல்லை; பார்வையால் அழகாக இருக்கிறது" என்றார். ஆசான் சுந்தரத்தைப் பார்த்துப் புன்னகைத்தார்.
பிறகு ஊர் மக்கள் அந்தச் சிலையைத் திருவிழாவில் ஊர்வலமாக எடுத்துச் சென்றபோது, சுந்தரம் கூட்டத்தின் பின்னால் நின்று கைகூப்பினான். தன் ஆசானின் அடக்கமான முகத்தில் அவன் கண்ட மகிழ்ச்சியே அவனுக்குப் பெரிய பரிசாக இருந்தது. அன்று இரவு சுந்தரம் தனியே அமர்ந்து யோசித்தான். ஒரு பெண்ணையோ தெய்வத்தையோ ஓர் உறுப்பாக மட்டும் பார்த்தால் அது கற்சிலையாகவே இருக்கும். எல்லாப் புலன்களாலும் முழுமையாகப் பார்த்தால் அது உயிர் பெறுகிறது. காதலும் அப்படித்தான் என்பதை அவன் உணர்ந்தான்.