கைகேயியின் ஆசை
இராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்தில் கைகேயி ஒரு சிக்கலான பாத்திரம். அவள் கோசல நாட்டு அரசன் தசரதனின் மனைவி; இராமனிடம் தன் மகன் பரதனை விடவும் அன்பு கொண்டவள். இராமனுக்கு முடிசூட்டும் செய்தி வந்தபோது அவள் மகிழ்ந்தாள்; தன் செவிலி கூனி மந்தரைக்குப் பரிசும் அளித்தாள். மந்தரை அவள் மகிழ்ச்சியை விரும்பவில்லை.
மந்தரை கைகேயியிடம் தொடர்ந்து சொன்னாள்: "இராமன் அரசனானால் பரதன் அடிமை ஆவான். கௌசல்யா பெருமை பெறுவாள். நீ ஒடுக்கப்படுவாய்." முதலில் கைகேயி மறுத்தாள். பின்னர் மந்தரையின் சொற்கள் அவள் உள்ளத்தில் அச்சத்தையும் ஆசையையும் வளர்த்தன. தசரதன் முன்பு தந்த இரு வரங்களை நினைவூட்டி, "ஒன்றால் பரதனுக்கு முடி; மற்றொன்றால் இராமனுக்குப் பதினான்கு ஆண்டு வனவாசம்" எனக் கேட்கச் செய்தாள்.
கைகேயிக்கு இது தனக்கு ஏற்காத செயல் என்று தெளிவாகத் தெரிந்தது. தனக்கு இராமனிடம் உள்ள அன்பு அவளுக்கு நன்கு தெரியும். அவள் வாழ்வின் முந்தைய நெறியோடு இது முரணானது. ஆயினும் ஆசையின் மீது ஏற்பட்ட 'காதன்மை' அவளை அந்த வழியில் இழுத்தது. கோபமாளிகையில் புகுந்து வரங்களைக் கேட்டாள்.
தசரதன் உயிர் துறந்தான்; இராமன் வனம் சென்றான்; பரதன் அரசை ஏற்க மறுத்தான். கைகேயி பின்னர் ஆழ்ந்த துயரம் அடைந்தாள். பெற்ற மகனே அவளை ஏற்க மறுத்தான். 'கையல்ல தன்கண் காதன்மை' என்ற குறளின் உண்மை இங்கே தெளிவாக வெளிப்படுகிறது. இக்கதை பேதைமையை ஒரு கணத்தின் தவறாக அல்ல, விருப்பம் வளர்ந்த நிலையின் வீழ்ச்சியாகக் காட்டுகிறது.
இதில் கம்பர் கைகேயியை முற்றிலும் வில்லியாக அல்லாமல் தீய ஆலோசனையால் வழிதவறிய ஒருத்தியாகக் காட்டுகிறார் என்பதும் கவனிக்கத்தக்கது.
கம்பர் இந்தக் காட்சியைப் பாடும்போது கைகேயியின் மனத்தில் நடந்த போராட்டத்தை நுட்பமாகக் காட்டுகிறார். முதலில் அவள் மகிழ்ச்சியுடன் இருந்தாள்; பிறகு சந்தேகம் வந்தது; அதன் பின் அச்சம்; இறுதியில் ஆசை. ஒவ்வொரு நிலையிலும் அவள் நிறுத்தி எண்ணியிருந்தால் வீழ்ச்சி தவிர்க்கப்பட்டிருக்கும். ஆனால் தீய ஆலோசனையைக் கேட்கக் கேட்க அவள் மனம் அந்த வழியில் பழகிவிட்டது. தகாத ஆசையைத் தொடக்கத்திலேயே நிறுத்தாவிட்டால் அது பழக்கமாகி, பின்னர் விதியாகி விடுகிறது என்பதே இக்கதையின் எச்சரிக்கை. தசரதனின் இறப்பும் இராமனின் பிரிவும் அவள் செய்த ஒரு தேர்வின் விலையாக அமைந்தன.