தமனகன், பிங்கலகன், சஞ்சீவகன்
பஞ்சதந்திரத்தின் முதல் தந்திரமான 'மித்ரபேதம்' நட்பைப் பிரிப்பது பற்றியது. ஒரு காட்டில் பிங்கலகன் என்ற சிங்க அரசன் வாழ்ந்தான். அவனுடைய அமைச்சர்களாகத் தமனகன், கரடகன் என்ற இரு குள்ளநரிகள் இருந்தன. ஒருநாள் சஞ்சீவகன் என்ற காளை வழி தவறி அந்தக் காட்டுக்கு வந்து முழங்கியது.
சிங்கம் அந்தக் குரலை அஞ்சியது. தமனகன் காளையைச் சந்தித்து அதன் அச்சமற்ற இயல்பைக் கண்டு, அதை அரசனிடம் அழைத்து வந்தான். சிங்கமும் காளையும் நண்பர்களாகி, வேட்டையாடுவதையே மறந்து இருவரும் கருத்துப் பேசி மகிழ்ந்தனர்.
இதனால் தமனகனின் செல்வாக்கு குறைந்தது; சிங்கம் வேட்டைக்குப் போகாததால் நரிகளுக்கு உணவும் கிடைக்கவில்லை. தமனகனுக்கு பொறாமையும் வெறுப்பும் எழுந்தன. அவன் இந்த நட்பை உடைக்கத் திட்டமிட்டான்.
அவன் சிங்கத்திடம் மெல்ல சொன்னான்: "அரசே, சஞ்சீவகன் உங்களைக் கொன்று அரசைக் கைப்பற்ற எண்ணுகிறான்." பின்னர் காளையிடம் சென்று "சிங்கம் உன்னை உணவாக்க எண்ணுகிறது" என்றான். இரண்டு பக்கமும் சந்தேகம் விதைக்கப்பட்டது.
சிங்கமும் காளையும் ஒன்றையொன்று சந்தேகத்துடன் பார்த்தன. காளை தற்காப்புக்கு நின்றது; சிங்கம் அதன் நிலையை எதிர்ப்பு என்று எண்ணித் தாக்கியது. போரில் சஞ்சீவகன் மாண்டான். பின்னர் உண்மையை அறிந்த சிங்கம் வருந்தியது.
இந்தக் கதையில் நண்பர்களிடையே ஒற்றுமை இருந்தது; ஆனால் ஒருவனின் பொறாமை அதைக் குலைத்தது. 'ஒன்றாமை ஒன்றியார் கண்படின்' என்ற குறளின் உண்மையை இது காட்டுகிறது.
மரபு இதை அரசர்களுக்கான எச்சரிக்கையாகக் கொண்டு, ஒற்றுமையைச் சீர்குலைக்கும் இனிய வார்த்தைக்காரரை அடையாளம் காண வேண்டும் என்கிறது. தமனகனின் சூழ்ச்சி வெளிப்படையான தாக்குதல் அன்று; இரு தரப்பிலும் சிறு சிறு சொற்களால் ஐயத்தை விதைத்தது. இரு நண்பர்களும் ஒருவரோடொருவர் நேரில் பேசியிருந்தால் உண்மை தெரிந்திருக்கும். ஆகவே கேள்விப்படும் செய்திகளைச் சம்பந்தப்பட்டவரிடமே சரிபார்ப்பது ஒற்றுமையைக் காக்கும் எளிய வழி என்பது இங்கு புலனாகிறது. யாரால் யாருக்கு ஆதாயம் என்பதையும் எண்ணிப் பார்க்க வேண்டும். ஆகவே நடுநிலையாளரின் ஆலோசனையையும் ஏற்கும் மனப்பக்குவம் வேண்டும் என்பதை இக்கதை உணர்த்துகிறது. இந்த நிகழ்ச்சியின் முடிவில் சிங்கத்தின் வருத்தம் எவ்வளவு பயனற்றது என்பதையும் உணர வேண்டும். காலம் கடந்த பின் வரும் வருத்தம் இழந்ததைத் திருப்பித் தராது. இது நமக்கு என்றும் பாடமாகும். நாமும் இதை நினைவில் கொள்ளலாம்.