ருக்மிணியின் ஊடல்
இது பாகவத புராணத்தின் பத்தாம் காண்டத்தில் வரும் ருக்மிணி–கிருஷ்ணன் உரையாடல் கதையை ஒட்டியது.
கிருஷ்ணன் துவாரகையில் ருக்மிணியோடு வாழ்ந்தான். சில நாட்கள் அவன் அரசுப் பணிகளுக்காகவும் போர்களுக்காகவும் வெளியே சென்றிருந்தான். ருக்மிணி அரண்மனையில் அவன் திரும்பி வரும் நாளை எண்ணிக்கொண்டிருந்தாள். அவன் வரும்போது என்ன செய்வேன் என்று அவள் தன் தோழிகளிடம் கூட மெல்லிய குரலில் பேசி மகிழ்வாள். 'முதலில் ஏன் இவ்வளவு நாள் தாமதம் என்று கேட்பேனா? இல்லை, ஓடிச் சென்று வணங்குவேனா?' என்று அவள் கேட்டாள்.
கிருஷ்ணன் திரும்பியதும் மகிழ்ச்சியோடு அவளோடு அமர்ந்தான். பாகவதம் சொல்வதுபடி, அவன் விளையாட்டாக 'நீ உன் சமமான அரசர்களை விட்டு என்னை ஏன் மணந்தாய்?' என்று நகைச்சுவையாகக் கேட்டான். அந்தச் சொற்கள் ருக்மிணியின் நெஞ்சைத் தைத்தன; அவள் மிகவும் வருந்திக் கண்ணீர் சிந்தினாள். அவளது ஊடலும் வருத்தமும் ஒன்றாகக் கலந்தன.
அவளது நிலையைக் கண்ட கிருஷ்ணன் உடனே அவளைத் தூக்கி ஆறுதல் சொல்லி, தான் விளையாட்டாகவே பேசியதாகவும், அவளது அன்பின் ஆழத்தை உணர்த்தவே அவ்வாறு கூறியதாகவும் விளக்கினான். அவன் அவளைத் தழுவி ஆறுதல் செய்தான். இவ்வாறு ஊடலும் தழுவலும் ஒரே காட்சியில் இணைந்தன.
வைணவ அடியார்கள் இந்தக் காட்சியை இறைவனுக்கும் அடியாருக்கும் இடையிலான அன்பின் மென்மையான விளையாட்டாகவே எண்ணுகின்றனர்.
வள்ளுவரின் தலைவி 'புலப்பேன்கொல் புல்லுவேன்கொல்லோ' என்று கேட்பது போல, ருக்மிணியின் மனமும் ஊடலுக்கும் தழுவலுக்கும் இடையே ஆடியது. அன்பில் இந்த இரண்டு நிலையும் ஒன்றையொன்று சுவையூட்டுகின்றன.
பாகவதம் இந்த நிகழ்ச்சியை இறைவனும் அவனது தேவியும் ஒருவரின் அன்பை மற்றவர் எவ்வளவு உணர்கின்றனர் என்பதைக் காட்டும் காட்சியாக வைக்கிறது. அதில் கிருஷ்ணனின் விளையாட்டு, ருக்மிணியின் கண்ணீர், இறுதியில் ஆறுதல் ஆகிய மூன்றும் சேர்ந்து அன்பின் முழு வட்டத்தை நிறைவு செய்கின்றன.
அடியார்கள் இதை நினைத்து, இறைவனின் அருகிலும்கூட ஊடலுக்கும் தழுவலுக்கும் இடமுண்டு என்று மகிழ்கின்றனர். அது அன்பு உயிரோடிருப்பதன் அடையாளம் என்று அவர்கள் எண்ணுகின்றனர்.
இந்த நிகழ்வு பின்னர் வைணவ உபதேசங்களிலும் எடுத்துக்காட்டப்படுகிறது; இறைவனின் அன்பைச் சுவைக்கும் அடியார் அவனது சொல்லிலும் அன்பையே காண்கின்றனர். கணவனும் மனைவியும் இந்தக் காட்சியில் தம் சிறு பிணக்குகளையும் அன்பின் ஒரு பகுதியாகவே பார்க்கக் கற்கின்றனர்.