கஜேந்திர மோட்சம்
பாகவத புராணத்திலிருந்து.
திரிகூட மலையின் அருகில் அழகிய தாமரைத் தடாகம் ஒன்று இருந்தது. அந்த மலைக் காட்டில் கஜேந்திரன் என்னும் யானைகளின் தலைவன் தன் பெருங்கூட்டத்தோடு வாழ்ந்தான். அவன் மிகுந்த வலிமை உடையவன்; தன்னைச் சூழ்ந்து நிற்கும் யானைக் கூட்டத்தையும் தன் தோள் வலிமையையும் எண்ணிப் பெருமை கொண்டவன். ஒரு கோடைநாளில் அவன் தன் கூட்டத்தோடு தடாகத்துக்கு நீர் அருந்தவும் நீராடவும் வந்தான். குளிர்ந்த நீரில் இறங்கித் துதிக்கையால் நீரை வாரி இறைத்து விளையாடி மகிழ்ந்துகொண்டிருந்தபோது, திடீரென்று ஒரு முதலை அவன் காலைப் பற்றி இழுத்தது.
கஜேந்திரன் தன் முழு ஆற்றலையும் கொண்டு போராடினான். அவனுடைய மனைவியரும் பிள்ளைகளும் உறவினர்களும் கரையிலிருந்து அவனை இழுத்தனர்; யாராலும் முதலையின் பிடியை விடுவிக்க முடியவில்லை. ஆயிரம் ஆண்டுகள் இந்தப் போராட்டம் நீடித்தது என்று புராணம் கூறுகிறது. கஜேந்திரனின் வலிமை குறைந்தது; முதலையின் வலிமையோ நீரில் அதிகரித்தது. உறவினர்கள் ஒவ்வொருவராகக் கைவிட்டு விலகினர். அன்றுவரை தன் பலத்தையே நம்பியிருந்த அவனுடைய செருக்கு அப்போதுதான் உடைந்தது. தன் வலிமையால் இனி எதுவும் ஆகாது என்று உணர்ந்து அவன் மனம் தெளிவடைந்தது.
அவன் ஒரு தாமரை மலரைத் தன் தும்பிக்கையால் உயர்த்திப் பிடித்து, எல்லோருக்கும் அடைக்கலமான இறைவனை மனமுருகித் துதித்தான். அவன் ஒரு குறிப்பிட்ட வடிவத்தையோ பெயரையோ சொல்லவில்லை; எல்லாவற்றுக்கும் ஆதாரமான பேரிறைவனையே அழைத்தான். அந்த அழைப்பைக் கேட்ட திருமால் தாமதிக்காமல் கருடன் மேல் ஏறி விரைந்து வந்தார். தம் சக்கரத்தை ஏவி முதலையை அழித்து, கஜேந்திரனைக் கரை சேர்த்தார் என்று பாகவதம் கூறுகிறது. முன் பிறவியில் அவன் இந்திரத்துய்மன் என்னும் அரசனாகவும், முதலை ஹூஹூ என்னும் கந்தர்வனாகவும் இருந்து சாபத்தால் இவ்வடிவம் பெற்றவர்கள் என்றும், இதன் பின் இருவரும் சாபம் நீங்கி உயர்நிலை அடைந்தனர் என்றும் கதை முடிகிறது.
கடலைக் கடக்கக் கப்பல் வேண்டும்; அறக்கடலான இறைவனின் திருவடியே அதற்குக் கப்பல். செல்வம், இன்பம் என்னும் பிற கடல்களை வலிமையால் நீந்தலாம் என்று நினைப்பவர்கள் கஜேந்திரனைப் போலச் சிக்கிக்கொள்கிறார்கள். தன் எல்லையை உணர்ந்து அவன் சரண் அடைந்த நொடியே அவன் விடுதலை பெற்றான். அந்தக் கடல் நம் வாழ்வின் துன்பங்களுக்கும் ஓர் அடையாளம்; இறைவனின் அடைக்கலமே அதிலிருந்து கரையேற்றும்.