தமயந்தியின் அமைதியான வழி
மகாபாரதத்தின் வனபர்வத்தில் நளன் தமயந்தி கதையின் பிற்பகுதி இது. சூதாட்டத்தில் நாட்டை இழந்த நளன் மனைவி தமயந்தியோடு காட்டில் அலைந்தான். ஒரு இரவு அவன் துயரம் தாங்காமல், தமயந்தியைத் தூக்கத்தில் விட்டுவிட்டு எங்கோ சென்றுவிட்டான். விழித்தெழுந்த தமயந்தி கணவனைக் காணாமல் காடு முழுவதும் தேடி அலைந்தாள். அவள் மனத்தில் கடல்போன்ற துயரம் பொங்கியது. ஆனால் அவள் அலறவில்லை; சுயக்கட்டுப்பாட்டை இழக்கவில்லை.
பல துன்பங்களுக்குப் பின் அவள் சேதி நாட்டு அரண்மனையை அடைந்து அங்கே பணிப்பெண்ணாகப் பணிபுரிந்தாள். பின்னர் தன் தந்தையின் ஆட்கள் அவளைக் கண்டுபிடித்தனர். விதர்ப்பம் திரும்பிய தமயந்தி தன் கணவனை எவ்வாறு மீட்பது என்று சிந்தித்தாள். நாடு நாடாக அந்தணர்களை அனுப்பி, "நளா, சூதாட்டத்தில் வீழ்ந்த உனக்கு உன் மனைவியின் நிலை தெரியுமா?" என்ற பொருளுடைய பாடலைப் பாடச் சொன்னாள். அந்தப் பாடலுக்குப் பதிலளிப்பவனே நளனாக இருக்கக்கூடும் என்று அவள் கருதினாள்.
ஒரு அந்தணர் அயோத்தி நாட்டில் குள்ளனாக உருமாறியிருந்த நளனிடமிருந்து அந்தப் பாடலுக்கு மறுமொழி பெற்று வந்தார். தமயந்தி தன் அறிவால் அவன் நளன் என்பதை ஊகித்தாள். பிறகு தான் மறுபடி சுயம்வரம் செய்யப்போவதாக அறிவிக்கச் செய்தாள்; நளன் வராமல் இருக்க முடியாது என்பதை அவள் அறிந்திருந்தாள். அவள் எதிர்பார்த்தபடியே நளன் தேரோட்டியாகவும் அயோத்தி மன்னர் ருதுபர்ணனோடும் வந்தான்.
தமயந்தி தன் துயரத்தை ஊரார் கண்டு பேசும்படி வெளிக்காட்டவில்லை; அலைந்து புலம்பவுமில்லை. அமைதியாக, அறிவோடு, கண்ணியத்தோடு தன் கணவனைத் தேடிக் கண்டுபிடித்தாள். இறுதியில் நளன் தன் சுய உருவைப் பெற்றான் என்று கதை கூறுகிறது. தம்பதியர் மீண்டும் இணைந்து நாட்டை மீட்டனர். தமயந்தியின் இந்த அறிவான அணுகுமுறையை அறிந்த ருதுபர்ணன் வியந்தான். நளனும் தன் மனைவியின் மதிநுட்பத்தையும் பொறுமையையும் எண்ணி மனம் நெகிழ்ந்தான். அன்பு தவிப்பிலும் நிதானத்தைக் காக்கும்போது அது வெல்லும் என்பதை அவர்கள் வரலாறு உணர்த்துகிறது. தமயந்தியின் நுண்ணறிவு பற்றிப் பிற்காலத்தில் கவிஞர்கள் பல பாடல்கள் பாடினர். அவளைக் கண்ணியத்தின் வடிவமாகவே போற்றினர். இறுதியில் தம்பதியர் இருவரும் மீண்டும் ஆட்சியை ஏற்றனர் என்பதைக் கேட்கும் ஒவ்வொருவரும் நம்பிக்கை பெறுகின்றனர்.
குறள் கூறும் பெருந்தக்க பெண்ணை தமயந்தியில் காணலாம்: கடல்போன்ற துயரத்திலும் நிதானத்தையும் கண்ணியத்தையும் காத்து, அறிவோடு செயல்பட்ட பெண்.