நாராயணீ சேனையும் கிருஷ்ணரும்
மகாபாரதத்தின் உத்யோக பர்வத்தில் இது வருகிறது. குருக்ஷேத்திரப் போர் உறுதியானபோது, இருதரப்பும் கிருஷ்ணரின் உதவியை நாடின. துவாரகைக்கு துரியோதனனும் அர்ஜுனனும் ஒரே நாளில் சென்றனர். கிருஷ்ணர் உறங்கிக்கொண்டிருந்தார். துரியோதனன் முதலில் வந்து அவரது தலைப்பக்கம் இருக்கையில் அமர்ந்தான். அர்ஜுனன் பின்னர் வந்து அவர் பாதங்களருகே பணிவுடன் நின்றான்.
கிருஷ்ணர் கண் விழித்தபோது முதலில் அர்ஜுனனைக் கண்டார். பின்னர் துரியோதனனைப் பார்த்தார். இருவரும் உறவினர் என்பதால் ஒருவருக்கு ஒன்றும் மற்றவருக்கு ஒன்றுமாகத் தருவதாகச் சொன்னார். தாம் போரிடாமல் வெறும் ஆலோசகராக ஒரு தரப்பில் இருப்பேன் என்றும், மறுதரப்புக்குத் தமது நாராயணீ சேனை என்ற பெரும் யாதவப் படை கிடைக்கும் என்றும் கூறினார். முதலில் கண்டதால் அர்ஜுனனுக்கு முதல் தேர்வு உரிமை கிடைத்தது.
அர்ஜுனன் ஆயுதமின்றி இருக்கும் கிருஷ்ணரையே தேர்ந்தெடுத்தான். துரியோதனன் அந்தப் பெரும் படையைப் பெற்றதில் மகிழ்ந்தான்; அர்ஜுனனின் தேர்வு முட்டாள்தனம் என்று நினைத்தான். போரில் கிருஷ்ணர் அர்ஜுனனின் தேரோட்டியாகி அவனுக்கு வழிகாட்டினார்.
போரின் முடிவில் பாண்டவர் வென்றனர். கௌரவர் தரப்பில் ஏராளமான வீரர்கள் இருந்தும், எல்லாம் சிதறின. வலிமையான வீரர்கள் இருந்தாலும், கிருஷ்ணர் போன்ற வழிகாட்டும் தலைமை இல்லாததே அவர்கள் குறை என்று பலர் பொருள் கொள்கின்றனர். இருப்பினும் கௌரவர் பக்கமும் பீஷ்மர், துரோணர், கர்ணன் போன்ற பெரும் வீரர்கள் தலைமை தாங்கினர் என்பதையும் நினைவில் கொள்ள வேண்டும்.
இக்கதை 'நிலைமக்கள் சால உடைத்தெனினும் தானை தலைமக்கள் இல்வழி இல்' என்ற குறளை விளக்குகிறது. எண்ணிக்கையை விட, எந்த வழிகாட்டும் தலைமை என்பதே வெற்றியைத் தீர்மானிக்கிறது.
கிருஷ்ணர் தாம் ஆயுதம் ஏந்தாமல் இருப்பேன் என்று கூறியபோதும் அவரது ஆலோசனை பாண்டவருக்குப் பெரும் பலமாக அமைந்தது. போரின் பல கட்டங்களில் நெருக்கடியான நேரங்களில் வழி காட்டியது அவரே. தேர்ப்பாகனாகத் தேரைச் செலுத்தும் திறன், அர்ஜுனனுக்கு அறிவு புகட்டிய தன்மை, முடிவெடுக்கும் திறன் ஆகியவை அவரைச் சிறந்த தலைவராக்கின. ஆயிரம் வீரரைவிட ஒரு நல்ல வழிகாட்டி மேல் என்பதே இந்தத் தேர்வின் உட்பொருள்.
துரியோதனன் தேர்ந்தெடுத்த நாராயணீ சேனை வீரத்தில் குறைவற்றது. ஆயினும் அவர்களை இணைத்து வழிநடத்தும் ஒருமித்த தலைமை அங்கு போதுமானதாக இருக்கவில்லை என்பது மரபு. அர்ஜுனன் தேர்வு பொருள் அல்ல, அறிவு என்பதையே காட்டுகிறது. இதில் நமக்கு ஒரு பாடம் உண்டு: வாழ்வில் நாம் வசதிகளை நாடுகிறோமா, வழிகாட்டுதலை நாடுகிறோமா என்பது நம் எதிர்காலத்தைத் தீர்மானிக்கும்.