யுதிஷ்டிரனின் பொறுமை
இது மகாபாரதத்தின் வன பர்வத்தில் வரும் திரௌபதி–யுதிஷ்டிர உரையாடல். சூதாட்டத்தில் தோற்றுப் பாண்டவர்கள் பன்னிரண்டு ஆண்டுகள் வனவாசமும் ஒரு ஆண்டு அஞ்ஞாதவாசமும் செய்ய வேண்டியதாயிற்று. திரௌபதி சபையில் அவமானப்படுத்தப்பட்டாள். வனத்தில் அவர்கள் குடிசையில் வாழ்ந்தனர்.
ஒருநாள் திரௌபதி யுதிஷ்டிரனிடம் கண்ணீரோடு வந்தாள். "அரசே, உங்களைப் போன்ற அறவாழ்வு வாழ்பவர்க்கு இந்தத் துன்பம் ஏன்? துரியோதனன் அநீதியால் செழிக்கிறான். சபையில் என்னை அவமானப்படுத்தியவர்களைப் பழிவாங்க வேண்டாமா? ஏன் இன்னும் பொறுத்திருக்கிறீர்கள்? உங்கள் சகோதரர்கள் வலிமையானவர்கள். சினம் கொண்டு எழுங்கள்" என்றாள்.
யுதிஷ்டிரன் அமைதியாகப் பதில் சொன்னான். "பாஞ்சாலி, சினம் மனிதனை அழிக்கும் பெரிய பகை. சினத்தால் பாவம் பிறக்கிறது; சினத்தால் கொலை நிகழ்கிறது; சினம் கொண்டவன் தன் நிலையையே மறக்கிறான். பொறுமையே அறம், பொறுமையே சத்தியம், பொறுமையே வேதம். பொறுமையுடையவன் இவ்வுலகையும் மறு உலகையும் வெல்கிறான்." பிரகலாதனுக்கும் அசுர மன்னன் பலிக்கும் இடையே நடந்த உரையாடலை எடுத்துக்காட்டி, எப்போது பொறுக்க வேண்டும், எப்போது தண்டிக்க வேண்டும் என்பதையும் விளக்கினான்.
பீமனும் அண்ணனைத் தூண்ட முயன்றான். "நம் வலிமையால் இப்போதே படை திரட்டி நாட்டை மீட்கலாம்" என்றான். யுதிஷ்டிரன் அவனிடம், "நாம் ஒப்புக்கொண்ட சொல் வாக்கு; அதை மீறினால் எல்லாம் சரிந்துவிடும். பொறுமையுடன் காத்திருந்தால் காலம் நமக்குச் சாதகமாகும்" என்றான்.
யுதிஷ்டிரனின் இந்தப் பொறுமை சிலருக்கு வலிமையற்ற செயலாகத் தோன்றியிருக்கலாம். ஆனால் பதின்மூன்று ஆண்டுகளில் அவன் நிலை தளரவில்லை. வனத்தில் பல முனிவர்கள், அந்தணர்கள் அவனோடு தங்கினர். பின்னாளில் தர்மம் அவன் பக்கம் நின்றது.
இராமாயண காலத்து இராமனைப் போல, மகாபாரத யுதிஷ்டிரனும் தன் வாழ்வின் மிகத் துயரமான காலங்களில் தன் நிலையை இழக்கவில்லை. சூதாட்டத்தில் தோற்றதும், வனத்தில் வாழ்ந்ததும், துன்பம் வந்ததும் எல்லாவற்றையும் அவன் அமைதியாகவே எதிர்கொண்டான். அவனது தர்மம் எப்போதும் அவனுக்குத் துணையாக நின்றது. திரௌபதி அவனை வற்புறுத்தியபோதும் அவன் தன் குணத்தின் நிறைவை இழந்து கோபத்துக்கு இடம் தரவில்லை. பிற்காலத்தில் போர் வந்தபோதும் அவன் முதலில் சமாதானத்தையே நாடினான். ஐந்து ஊர்களாவது தந்தால் போதும் என்றான். அவனது பொறுமை அவனுக்குப் பலவீனம் அல்ல; அவன் நிறைவான குணங்களின் காவலாக இருந்தது.
வனவாசத்தின் கடைசி ஆண்டுகளில் யுதிஷ்டிரன் முனிவர் மார்க்கண்டேயரிடம் கதைகள் கேட்டு மனத்தை ஆற்றிக்கொண்டான். சாவித்திரி, நளன் போன்றோரின் கதைகள் அவனுக்கு ஆறுதல் தந்தன. துயரத்திலும் நல்லவர்கள் நல்ல பண்பை இழக்காததைக் கண்டு அவன் உறுதி பெற்றான்.
நிறைவான குணங்கள் தம்மை விட்டு நீங்காமல் இருக்கப் பொறுமையைக் கடைப்பிடித்தான் யுதிஷ்டிரன். அவனுடைய அந்தப் பொறுமையே அவனை தர்மபுத்திரன் என்று உலகம் போற்றச் செய்தது.