இராமனும் கைகேயியும்
இது வால்மீகி ராமாயணத்தின் யுத்த காண்டத்தின் இறுதிப் பகுதியில் சொல்லப்படும் நிகழ்வு. பதினான்கு ஆண்டுகள் வனவாசம் முடிந்து இராமன் புஷ்பக விமானத்தில் அயோத்திக்குத் திரும்பினான். வழியில் பரத்வாஜ முனிவரின் ஆசிரமத்தில் தங்கினான். பரதன் நந்திக்கிராமத்தில் இராமனின் பாதுகைகளை அரியணையில் வைத்து அவன் பெயரால் ஆட்சி செய்து வந்தான்.
இராமன் வந்த செய்தி கேட்டு அயோத்தி முழுவதும் மகிழ்ச்சியால் நிறைந்தது. மக்கள் வீதிகளில் கூடினர். தாய்மார் மூவரும் அவனை வரவேற்கக் காத்திருந்தனர். கைகேயி ஒதுங்கி நின்றாள். தன் செயலால் இராமனுக்கு நேர்ந்த துன்பம், தசரதரின் மரணம், பரதன் தன்மேல் கொண்ட வெறுப்பு ஆகியவற்றை எண்ணி அவள் வெட்கத்தில் தலை குனிந்து நின்றாள்.
இராமன் அயோத்தி வந்ததும் முதலில் செய்தது என்ன? அவன் தந்தையின் இல்லத்துக்குள் நுழைந்து மூன்று தாய்மார்களின் பாதங்களையும் வணங்கினான். வால்மீகி அதைக் குறிப்பிடுகிறார்: இராமன் முதலில் கைகேயியின் அரண்மனைக்கே சென்று அவளை வணங்கினான் என்றும் ஒரு மரபு உள்ளது. கைகேயி கண்ணீர் மல்க நின்றாள். இராமன் அன்போடு அவளை அம்மா என்று அழைத்தான்.
அவன் மனத்தில் கைகேயிக்கு எதிரான கோபம் ஒரு சிறிதும் இல்லை. பதினான்கு ஆண்டுகள் காட்டில் துன்புற்றது அவளால் என்ற குறை இல்லை. "இது என் விதி; அம்மாவின் குற்றமல்ல" என்றே அவன் முன்பும் கூறியிருந்தான். வனம் செல்லும் முன் அவன் கைகேயியிடம் "அம்மா, என் மனத்தில் எவ்விதக் குறையும் இல்லை" என்றே விடை பெற்றான்.
இந்தக் காட்சியைப் பார்த்த பரதனும் இலட்சுமணனும் இராமனின் பெருந்தன்மையை எண்ணி வியந்தனர். இலட்சுமணன் முன்பு கைகேயியின் மேல் கோபம் கொண்டவன். இராமனின் செயலைக் கண்டு அவனும் தன் வருத்தத்தைத் துறந்தான். ஒருவரின் பொறுமை மற்றவர்களின் உள்ளத்திலும் மென்மையை உண்டாக்கும் என்பதையே இக்காட்சி காட்டுகிறது.
இந்த நிகழ்வு இராமனின் மனத்தில் வஞ்சம் இல்லாததை உலகுக்கு உணர்த்தியது. தாய் கைகேயி அன்றிலிருந்து தன் முன்னைய தவற்றுக்கு வருந்தி இராமனின் அன்பில் நிம்மதி பெற்றாள்.
இராமன் தவற்றைப் பொறுத்தது மட்டுமல்ல; அதை மறந்தும் விட்டான். கைகேயி அவனது அன்பால் மனம் மாறினாள். குடும்பம் மீண்டும் ஒன்றானது. தவறு செய்தவரையும் ஏற்றுக்கொள்வது இராமனின் தனிச்சிறப்பு. பொறுத்தல் நன்று; மறத்தல் அதனினும் நன்று என்பதற்கு அவன் வாழ்வு சான்று.