தவத்தால் உயர்ந்த துருவன்
பாகவத புராணத்தின் நான்காம் ஸ்கந்தம் துருவனின் கதையைக் கூறுகிறது; விஷ்ணு புராணமும் இதைச் சொல்கிறது. உத்தானபாத மன்னனுக்கு இரண்டு மனைவியர்: சுநீதி, சுருசி. சுநீதியின் மகன் துருவன். ஒருநாள் சிறுவன் துருவன் தந்தையின் மடியில் அமர ஆசைப்பட்டான். இளைய அரசி சுருசி அவனைத் தள்ளிவிட்டு, 'என் வயிற்றில் பிறக்காதவனுக்கு இங்கு இடம் இல்லை; இடம் வேண்டுமானால் இறைவனை வேண்டி மறுபிறவியில் என் மகனாகப் பிறந்துகொள்' என்றாள்.
ஐந்து வயதுச் சிறுவன் அழுதபடி தாயிடம் சென்றான். சுநீதி அவனுக்கு ஆறுதல் சொல்லி, 'மகனே, உனக்கு உயர்ந்த இடம் தர விஷ்ணுவால் மட்டுமே முடியும்; அவரைச் சரண் அடை' என்றாள். துருவன் தாய் வாக்கைத் தன் எண்ணமாக ஏற்றான். இரவில் வீட்டை விட்டுப் புறப்பட்டுக் காட்டுக்குச் சென்றான்.
வழியில் நாரத முனிவர் அவனைக் கண்டு, 'குழந்தாய், காடு கடினமானது; திரும்பிப் போ' என்று சோதித்தார். துருவன் தளரவில்லை. தன் எண்ணத்தில் உறுதியாக இருப்பதை அறிந்த நாரதர் அவனுக்கு ஓர் உபதேசம் அளித்தார்; யமுனைக் கரையில் மதுவனத்தில் தவம் செய்யும் வழியைக் காட்டினார். துருவன் முதலில் பழங்களை உண்டு, பின்னர் இலைகளையும் நீரையும் மட்டும் உண்டு, இறுதியில் மூச்சை அடக்கிக் கால் விரலில் நின்று தியானம் செய்தான்.
அவனது தவம் உலகையே அசைத்தது. விஷ்ணு அவன் முன் தோன்றி, தன் சங்கால் அவன் கன்னத்தைத் தொட்டார். சிறுவன் தெளிந்த பேச்சைப் பெற்றான். அவன் எண்ணியபடியே உயர்ந்த இடம் தந்தார்: வானில் என்றும் அசையாத நிலை, துருவ நட்சத்திரம். அவன் பல்லாண்டு அரசு புரிந்த பின்னரும் அவ்விடம் பெற்றான்.
துருவன் தவத்தின் போது வழியில் வந்த தடைகளையும் மனத்தில் தாங்கினான். நாட்கள் செல்லச் செல்ல அவனது குழந்தை உடல் மெலிந்தாலும் குறிக்கோள் மட்டும் வலுப்பெற்றது. அவன் முதலில் தந்தையின் மடியை எண்ணிப் புறப்பட்டாலும், தவத்தின் முடிவில் அவன் வேண்டியது அதைவிடப் பெரிய நிலை என்பதை அறிந்தான். இறைவன் முன் தோன்றியபோது அவன் உணர்ந்தது, உறுதியோடு தேடியவருக்கு எண்ணியதைவிட மேலான பயன் கிடைக்கும் என்பதே. இன்றும் வானில் வடக்கே அசையாமல் நிற்கும் துருவ நட்சத்திரம் உறுதியின் அடையாளமாகப் போற்றப்படுகிறது.
ஐந்து வயதுச் சிறுவன் எண்ணிய இலக்கை அடையக் காரணம் அவன் உறுதி. 'எண்ணியார் திண்ணியர் ஆகப் பெறின்' என்பதன் அழகிய சான்று இது.