பகீரதனின் முயற்சி
வால்மீகி இராமாயணத்தின் பால காண்டம் பகீரதனின் வரலாற்றைக் கூறுகிறது. இக்ஷ்வாகு குலத்து அரசர் சகரரின் அறுபதாயிரம் மகன்கள் கபில முனிவரின் சினத்தால் எரிந்து சாம்பலாயினர். அவர்களுக்கு நற்கதி கிடைக்க வேண்டுமெனில் வானுலகக் கங்கை பூமிக்கு வந்து அவர்கள் சாம்பலைத் தொட வேண்டும் என்று அறிவிக்கப்பட்டது.
சகரரின் பேரன் அம்சுமான் கங்கையைக் கொண்டுவர தவம் செய்தான்; இயலவில்லை. அவன் மகன் திலீபனும் தவம் செய்து முடிக்காமல் மறைந்தான். இவ்வாறு இரண்டு தலைமுறையினரின் கடுமையான முயற்சிகளும் இலக்கை அடையவில்லை. ஆயினும் அவர்கள் முயற்சி வீணாகவில்லை; அவர்களின் தவம் அடுத்த தலைமுறைக்கு வழிகாட்டியது.
திலீபனின் மகன் பகீரதன் நாட்டை அமைச்சர்களிடம் ஒப்படைத்து கோகர்ணத்தில் ஆயிரம் ஆண்டுகள் கடுந்தவம் செய்தான். பிரம்மா மகிழ்ந்து கங்கையை அனுப்ப ஒப்புக்கொண்டார். கங்கையின் வேகத்தைத் தாங்க சிவனை வேண்டினான். சிவபெருமான் அவளைத் தம் சடையில் தாங்கினார். பின்னர் கங்கை பகீரதன் காட்டிய வழியில் பாய்ந்து சகரர் மகன்களின் சாம்பலைத் தொட்டாள். அவர்கள் நற்கதி அடைந்தனர்.
முன்னோரின் முயற்சிகள் தவறினாலும் அவை பெருமைக்குரியன. கிடைக்காத இலக்கையும் அவர்கள் குறிவைத்ததாலேயே குடும்பமும் உலகமும் பெருமை பெற்றன. எளிய இலக்கில் வெல்வதைவிட, பகீரதனின் குலம் பெற்ற பெருமை உயர்ந்தது. கங்கை 'பாகீரதி' என்றே அழைக்கப்படுகிறாள்.
இக்கதை 'கானமுயல் எய்த அம்பினில் யானை பிழைத்த வேல் ஏந்தல் இனிது' என்ற குறளை விளக்குகிறது. பெருமுயற்சி தவறினாலும் அது போற்றத்தக்கது; அடுத்த தலைமுறை அதைத் தொடரும்போது வெற்றி கிடைக்கிறது.
பகீரதனின் தவம் முடிந்த பின்னரும் அவன் இலக்கு எளிதாகவில்லை. கங்கையின் வீழ்ச்சியைத் தாங்கும் சிவனின் சடையிலிருந்து அவள் வெளியே வரவேண்டியிருந்தது; பின்னர் வழியில் ஜஹ்னு முனிவரின் ஆசிரமத்தை அவள் மூழ்கடித்தபோது அவர் அவளை விழுங்கினார்; பகீரதன் வேண்டியபின் அவர் அவளை வெளியே விட்டார் என்றும் மரபு கூறுகிறது. இவ்வாறு ஒவ்வொரு படியிலும் தடை வந்தது. அவற்றைக் கடந்தவனே பகீரதன். அவனது முயற்சிக்குத் தலைமுறைகளின் துணை இருந்தது. இது குலப்பெருமை என்பதன் உண்மையான பொருள்.
பகீரதனின் பெயரால் இன்றும் பெரிய முயற்சியை 'பகீரதப் பிரயத்தனம்' என்று வழங்குகிறோம். தமிழிலும் இந்தத் தொடர் அதே பொருளில் ஆளப்படுகிறது. பகீரதன் தனக்காக எதையும் கேட்கவில்லை; முன்னோருக்காகவே அனைத்தையும் செய்தான். அதனால் அவன் இலக்கு பெரிதாக மட்டுமின்றி, தூய்மையானதாகவும் இருந்தது.