யமுனைக்கரைக் கொடிப்பந்தலில் இராதை
கீதகோவிந்தம் என்னும் பாடல் நூலை இயற்றிய ஜயதேவரின் கவிதையிலிருந்து இராதையின் காத்திருப்பு இங்கே நினைவுக்கு வருகிறது.
யமுனையாற்றின் கரையில் மலர்கள் பூத்துக் குலுங்கிய ஒரு கொடிப்பந்தலில் இராதை காத்திருந்தாள். மாலை மயங்கி இரவு தொடங்கியது. குளிர்ந்த நிலவொளி ஆற்றின் மீது பரவியது. அவள் தனக்குத் தானே மலர்ப் படுக்கை அமைத்து, மாலைகளைத் தொடுத்து, கண்ணன் வரும் வழியைப் பார்த்தபடி இருந்தாள். அவன் வருவதாக வாக்குறுதி கொடுத்திருந்தான். அவளது உள்ளம் எதிர்பார்ப்பில் துடித்தது.
நேரம் சென்றது. இலைகள் அசைந்தபோதெல்லாம் அவன் வருகிறானோ என்று அவள் திரும்பிப் பார்த்தாள். ஆனால் ஒவ்வொரு முறையும் அவள் ஏமாந்தாள். இரவு ஆழமானது; கண்ணன் வரவில்லை. அவளது நம்பிக்கை சிறிது சிறிதாகக் கரைந்தது. தான் அணிந்த அணிகலன்கள் கூட அவளுக்குச் சுமையாகத் தோன்றின. அவற்றைக் கழற்றி எறிந்தாள்.
அப்போது அவள் தன் நெஞ்சோடு பேசத் தொடங்கினாள்: 'நான் ஏன் இங்கே தனியே அமர்ந்து இவ்வளவு நேரம் காத்துக்கொண்டிருக்கிறேன்? அவன் வேறிடத்தில் மகிழ்ச்சியாக இருக்கிறான். என் துயரம் அவனுக்குத் தெரியுமா? இங்கே இருந்து அவனை நினைத்து வருந்துவதால் எனக்கு என்ன பயன்?' அவள் தோழியிடம் தன் வருத்தத்தைப் புலம்பினாள். தோழி அவளுக்கு ஆறுதல் சொன்னாள். அந்த இரவின் நீளத்தை ஜயதேவர் ஒவ்வொரு பாடலிலும் உணர்த்துகிறார். வெளியே நிலவு பொழிந்தது; ஆற்றில் அலைகள் மெல்ல அசைந்தன; ஆனால் இராதையின் நெஞ்சில் மட்டும் அமைதி இல்லை. தோழி வந்து, 'அவன் மறந்திருக்க மாட்டான், ஏதோ காரணம் இருக்கும்' என்று ஆறுதல் சொன்னாள். இராதை அதை ஏற்கவில்லை. அவள் இரு குரல்களுக்கிடையே ஊசலாடினாள்: ஒன்று அன்பு, மற்றொன்று தன்மானம். இந்த ஊசலாட்டமே அந்த இரவின் மையம்.
இராதையின் நிலை எவ்வளவு உண்மையானது என்பதை அறிந்த ஜயதேவர், பிரிவின் வலியை மிக அழகிய பாடல்களில் வடித்தார். ஆனால் அந்தப் பிரிவு நிரந்தரமல்ல; பின்னர் கண்ணன் இராதையிடம் வந்து மன்னிப்புக் கேட்டு அவளுடன் சேர்ந்தான் என்று அந்தக் காவியம் கூறுகிறது.
சும்மா அமர்ந்து காத்திருப்பதன் வலியையும், அதிலிருந்து எழுந்து நெஞ்சோடு பேசும் தெளிவையும் இந்தக் காட்சி காட்டுகிறது. இதையே குறளும் சொல்கிறது. அவள் இருந்து புலம்புவதிலிருந்து எழுந்து தன் உள்ளத்தை உறுதிப்படுத்திக்கொள்வது ஒரு சிறு வெற்றி.