மூன்றடி மண் கேட்ட வாமனன்
பாகவத புராணத்திலிருந்து: அசுர மன்னன் மகாபலி பிரகலாதனின் பேரன். அவன் அறநெறி உடையவன்; கொடையில் சிறந்தவன். தன் வலிமையால் மூவுலகையும் வென்று தேவர்களை வானுலகிலிருந்து விரட்டினான். இந்திரனும் தேவர்களும் திருமாலிடம் முறையிட்டனர். திருமால் அவர்களுக்கு அருள் செய்யத் திருவுளம் கொண்டார். ஆனால் வலிமை மிகுந்த மகாபலியை நேரடியாகப் போரில் வெல்வது அறநெறிக்கு உகந்ததாகத் தோன்றவில்லை.
மகாபலி அசுவமேத யாகம் செய்துகொண்டிருந்த வேளையில், திருமால் வாமன அவதாரம் எடுத்தார். அவர் குள்ள உருவம் கொண்ட ஒரு அந்தணச் சிறுவனாக யாக சாலைக்கு வந்தார். கையில் குடை, கமண்டலம், உடலில் மரவுரி. அவர் முகத்தில் தெய்வீக ஒளி இருந்தது. மகாபலி அவரை வரவேற்றான். "உனக்கு என்ன வேண்டும்? நீ எதைக் கேட்டாலும் தருகிறேன்" என்றான்.
வாமனன் மிகத் தணிவாகச் சொன்னார்: "மன்னா, எனக்கு என் காலால் அளக்கும் மூன்றடி நிலம் மட்டும் வேண்டும்." எல்லோரும் அவர் கேட்டதன் சிறுமையைக் கண்டு வியந்தனர். மகாபலி சிரித்து, "இவ்வளவு சிறிதா? இன்னும் பெரிதாகக் கேள்" என்றான். ஆனால் வாமனன், "எனக்கு இது போதும்" என்றான்.
அசுரர்களின் குருவான சுக்கிராச்சாரியார் அவர் யார் என்பதை உணர்ந்து மகாபலியைத் தடுத்தார். "இவன் சிறுவன் அல்லன்; திருமாலே. இவன் உன் எல்லாவற்றையும் இழக்கச் செய்வான். தானம் தராதே" என்றார். ஆனால் மகாபலி, "கொடுத்த வாக்கை மீறுவது என் நெறியன்று. திருமாலே வந்து கேட்டால் அது எனக்குப் பெருமையே" என்று கூறி, நீர் வார்த்துத் தானம் அளித்தான்.
அடுத்த கணம் வாமனன் வளரத் தொடங்கினார். அவர் உருவம் வானளாவ உயர்ந்தது. ஒரு காலடியால் நிலவுலகம் முழுவதையும் அளந்தார். இரண்டாம் அடியால் வானுலகம் அனைத்தையும் அளந்தார். "மூன்றாம் அடி எங்கே வைப்பது?" என்று கேட்டார். மகாபலி தலை வணங்கி, "தேவா, என் தலையின் மேல் வையுங்கள்" என்றான். மூன்றாம் அடியை அவன் தலை மேல் வைத்து அவனைப் பாதாளத்துக்கு அனுப்பினார். மகாபலிக்கு ஆண்டுக்கு ஒருமுறை தன் மக்களைக் காண வரம் அளித்தார் என்பது ஓணம் பண்டிகையின் மரபு. மகாபலி தன் வாக்கைக் காத்ததால் அவன் புகழும் நிலைத்தது.
சிறிய வடிவில் அடங்கி நின்ற வாமனன் அதனாலேயே அனைவரையும் ஏமாற்றி இடத்தை அளந்தார். ஆட்டுக்கடா பின்வாங்கித் தாக்குவது போல, மிகச் சிறிய உருவில் தணிந்து வந்தவர் பின்னர் உலகளந்த பெருமாளாக உயர்ந்தார். ஊக்கமுடையவனின் ஒடுக்கம் எப்படி வலிமையின் ஆயத்தமாகும் என்பதற்குத் தமிழ் மரபில் 'உலகளந்த பெருமாள்' என்று போற்றப்படும் இந்த வாமன அவதாரம் சான்றாகிறது.