தர்மவியாதர் கற்பித்த பாடம்
மகாபாரதத்தின் வன பருவத்தில் மார்க்கண்டேய முனிவர் யுதிஷ்டிரனுக்குச் சொல்லும் தர்மவியாதர் கதை இது. கௌசிகன் என்ற இளம் அந்தணன் வேதங்களை நன்கு கற்றவன்; தவம் செய்து வந்தான். ஒருநாள் அவன் மரத்தடியில் தவம் செய்யும்போது ஒரு கொக்கு மேலிருந்து அவன் மேல் எச்சமிட்டது. சினம் கொண்டு அவன் அதைப் பார்க்க, கொக்கு எரிந்து விழுந்தது என்று கதை கூறுகிறது. தன் தவ வலிமை குறித்து அவன் பெருமிதம் கொண்டான்.
பின்னர் பிச்சை கேட்டு ஒரு வீட்டின் வாசலுக்குச் சென்றான். அந்த வீட்டுப் பெண் தன் கணவனுக்குப் பணிவிடை செய்து கொண்டிருந்தாள். அவள் சற்றுத் தாமதமாக வந்தாள். கௌசிகன் சினத்தோடு பார்த்தான். அந்த மாது அமைதியாக, 'நான் கொக்கல்ல; உன் சினம் என்னை எதுவும் செய்யாது. கணவனுக்குச் செய்யும் பணிவிடையே என் தவம்' என்றாள். கௌசிகன் வியப்படைந்தான். அவன் கொக்கு எரிந்த நிகழ்வு அவளுக்கு எப்படித் தெரிந்தது என்று கேட்டான்.
அவள், 'நீ தர்மத்தை இன்னும் முழுமையாக அறியவில்லை. மிதிலையில் தர்மவியாதன் என்ற வேடன் இருக்கிறான். அவனிடம் சென்று கற்றுக்கொள்' என்றாள். கௌசிகன் மிதிலைக்குச் சென்றான். அங்கே தர்மவியாதர் இறைச்சிக் கடையில் இறைச்சி விற்றுக்கொண்டிருந்தார். அவர் கௌசிகனை வரவேற்று, 'ஒரு பதிவிரதையால் அனுப்பப்பட்டாய் என்று அறிகிறேன்' என்றார்.
தர்மவியாதர் தம் தொழிலை விளக்கினார்: 'நான் என் குலத்தொழிலைச் செய்கிறேன். என் பெற்றோருக்கு அன்போடு பணிவிடை செய்கிறேன். உண்மை பேசுகிறேன். பிறருக்கு உணவளிக்கிறேன். இதுவே என் தர்மம்.' கௌசிகன் அவரது ஞானத்தையும் எளிமையையும் கண்டு வியந்தான். அவன் தனது பெற்றோரை விட்டு தவம் செய்ய வந்ததே தவறு என்று உணர்ந்தான். வீடு திரும்பி அவர்களுக்குப் பணிவிடை செய்தான்.
இந்தக் கதை பெண்மையின் தவ வலிமையையும் காட்டுகிறது. கணவனுக்குப் பணிவிடை செய்வதையே தவமாகக் கருதிய ஒரு பெண்ணும், இறைச்சி விற்கும் ஒரு வேடனும் அந்தணனுக்கு ஆசிரியர்களாயினர். பிறப்பு அல்லது தொழிலால் அல்ல, அறிவு, அனுபவம், அன்பு ஆகியவற்றாலேயே ஒருவர் ஆசிரியராகிறார் என்பதை இது காட்டுகிறது. நூலறிவை உலகியல் அனுபவம் நிறைவு செய்கிறது.
இந்தக் கதையில் கௌசிகன் வேதங்களைக் கற்றிருந்தான்; ஆனால் உலக நடப்பையும் வாழ்வின் உண்மையான தர்மத்தையும் அறியவில்லை. வேடன் ஒருவனிடமிருந்து அதைக் கற்றான். 'செயற்கை அறிந்தக்கடைத்தும் உலகத்து இயற்கை அறிந்து செயல்' என்ற குறளுக்கு இது அழகிய எடுத்துக்காட்டு.