காளிதாசரின் ரகுவம்சம், ஐந்தாம் சர்க்கம்ரகுவும் கௌத்ஸனும்
காளிதாசரின் ரகுவம்சத்திலிருந்து. இராமனின் முன்னோன் ரகு மன்னன், விசுவஜித் என்ற வேள்வியில் தன் செல்வம் அனைத்தையும் தானம் செய்து, மண் பாத்திரங்களோடு வாழ்ந்தான். அப்போது கௌத்ஸன் என்ற இளம் மாணவன், குருதட்சிணைக்காகப் பதினான்கு கோடி பொற்காசுகள் வேண்டி வந்தான்.
மன்னனின் மண் பாத்திரங்களைக் கண்டு கௌத்ஸன் திரும்ப முயன்றான். ரகு, “என்னிடம் வந்தவன் வெறுங்கையோடு திரும்பக் கூடாது” என்று சொல்லி, செல்வத்தின் அதிபதி குபேரன் மேல் படையெடுக்கத் தீர்மானித்தான்.
மறுநாள் காலை கருவூலத்தில் பொன்மழை பொழிந்திருந்தது; குபேரனே அஞ்சிக் கொடுத்திருந்தான். ரகு எல்லாப் பொன்னையும் கொடுக்க முன்வந்தான்; கௌத்ஸன் தனக்குத் தேவையானதை மட்டுமே பெற்றான். கொடுப்பதில் மகிழ்ந்த மன்னனும், தேவைக்கு மேல் வாங்காத மாணவனும் அயோத்தி மக்களால் போற்றப்பட்டனர்.
Kalidasa's Raghuvamsha, Canto FiveRaghu and Kautsa
From Kalidasa's Raghuvamsha. King Raghu, an ancestor of Rama, gave away all his wealth in the Vishvajit sacrifice and lived with only clay vessels. Just then, a young student named Kautsa came seeking fourteen crore gold coins as the fee for his teacher.
Seeing the king's clay vessels, Kautsa turned to leave. Raghu said, "No one who comes to me should leave empty-handed," and resolved to march against Kubera, lord of wealth.
The next morning a shower of gold had fallen into his treasury; Kubera himself had given it. Raghu offered all the gold, but Kautsa took only what he needed. The king who delighted in giving and the student who would take no more than he needed were both praised by the people of Ayodhya.
