இராமனின் வனவாசம்
இது வால்மீகி ராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்திலிருந்து ஒரு காட்சி. அயோத்தியின் இளவரசனான இராமனுக்கு முடிசூட்டு விழாவுக்கு நாள் குறிக்கப்பட்டிருந்தது. ஊர் முழுவதும் தோரணங்களும் மலர்களும் நிறைந்திருந்தன. அந்த வேளையில், கைகேயி தசரதரிடம் முன்பு பெற்றிருந்த இரு வரங்களைக் கேட்டாள்: இராமன் பதினான்கு ஆண்டுகள் காட்டுக்குச் செல்ல வேண்டும்; பரதன் அரசனாக வேண்டும்.
செய்தி கேட்ட தசரதர் உடைந்து வீழ்ந்தார். இராமன் அந்தத் தருணத்தில் வந்து தந்தையின் நிலையைக் கண்டான். கைகேயி நடந்ததைச் சொன்னதும் இராமன் முகம் சிறிதும் மாறவில்லை. "தந்தையின் வாக்கு பொய்யாகலாகாது. இதை நான் மகிழ்ச்சியுடன் ஏற்கிறேன்" என்று கூறி அரசு உடைகளை விட்டுவிட்டு மரவுரி அணிந்தான். அயோத்தியே கண்ணீர் சிந்தியது. இலட்சுமணன் கோபமடைந்தான். "தந்தை முதுமையால் கைகேயியின் வலையில் சிக்கியுள்ளார்; நீங்கள் கட்டளையிடுங்கள்; நான் அரசைக் கைப்பற்றுகிறேன்" என்றான்.
இராமன் அவனை அமைதிப்படுத்தினான். "தம்பி, தர்மம் என்பது வாக்கைக் காப்பது. அரசாட்சி எனக்குப் பெரிதல்ல; தந்தையின் சொல் பெரிது. இன்று ஒரு வாக்கை உடைத்தால் நாளை எல்லா வாக்குகளுக்கும் மதிப்பு போய்விடும்" என்றான். சீதையும் இலட்சுமணனும் அவனைத் தொடர்ந்து காட்டுக்குப் புறப்பட்டனர்.
நகர மக்கள் தேரைத் தொடர்ந்து ஓடி வந்தனர். சிலர் "நீங்கள் இல்லாத அயோத்தி எங்களுக்கு வேண்டாம்" என்று கண்ணீர் விட்டனர். இராமன் அவர்களை அன்போடு திருப்பி அனுப்பினான். தன் பொருட்டு எவரும் தங்கள் ஒழுக்கத்தையும் வீட்டையும் விட வேண்டாம் என்று அறிவுறுத்தினான்.
இராமன் மனத்தில் துயரம் இல்லாமல் இருக்கவில்லை. ஆனால் அவன் முகத்தில் ஒரு நொடியும் வெறுப்போ கோபமோ தோன்றவில்லை. தந்தையைக் குற்றம் சொல்லவில்லை; கைகேயியையும் பழிக்கவில்லை. அந்த அமைதியே அவனை உயர்த்தியது. தாய் கௌசல்யாவிடம் விடை பெறும்போது, "அம்மா, பதினான்கு ஆண்டுகள் விரைவில் கழிந்துவிடும்; கவலைப்படாதீர்கள்" என்று தேற்றினான். தன் வலியை மறைத்துப் பிறருக்கு ஆறுதல் கூறுவதும் ஒழுக்கத்தின் ஒரு வடிவம்தான்.
அரசையும் சுகத்தையும் இழந்தாலும் இராமனின் புகழ் குறையவில்லை. அவன் நடந்து காட்டிய ஒழுக்கமே அவனை "மர்யாதா புருஷோத்தமன்" என்று போற்றச் செய்தது. இன்றும் உலகம் அவனை நினைப்பது அரசனாக அல்ல; தன் நெறியை உயிரினும் மேலாகக் காத்தவனாகவே. ஒழுக்கமே ஒருவருக்குப் பெருமை தரும் என்பதற்கு இராமனின் வாழ்வு சான்றாக நிற்கிறது.