வேடன் வால்மீகியான கதை
வால்மீகி முனிவரின் முந்தைய வாழ்வைப் பற்றிப் புராண மரபுகள் சொல்கின்றன. ஸ்கந்த புராணம், அத்யாத்ம ராமாயணம் போன்ற நூல்களில் அவர் முன்பு இரத்னாகரன் என்ற பெயருடைய வேடன் அல்லது வழிப்பறிக் கள்வன் என்று சொல்லப்படுகிறது. அவன் காட்டில் வழிப்போக்கர்களை மறித்துப் பொருளைப் பறித்துத் தன் குடும்பத்தைப் பேணினான்.
ஒருநாள் நாரத முனிவர் அந்தக் காட்டு வழியாக வந்தார். இரத்னாகரன் அவரை மறித்தான். நாரதரிடம் பொருள் ஏதும் இல்லை. அவர் அமைதியாக அவனைப் பார்த்துப் புன்னகைத்தார். அவரிடம் அச்சமோ கோபமோ தெரியவில்லை. "நீ ஏன் இதைச் செய்கிறாய்?" என்று நாரதர் கனிவுடன் கேட்டார்.
"என் குடும்பத்தைக் காப்பாற்ற" என்றான் இரத்னாகரன். "நீ செய்யும் பாவத்தில் உன் குடும்பமும் பங்கு கொள்வார்களா என்று அவர்களிடம் கேட்டு வா" என்றார் நாரதர். "நான் திரும்பி வரும்வரை உன்னைக் கட்டிப் போடுகிறேன், ஓடிவிட மாட்டேன்" என்றவன், நாரதரை மரத்தில் கட்டிவிட்டு வீட்டுக்கு ஓடினான்.
அவன் தந்தையிடம் கேட்டான், மனைவியிடம் கேட்டான். "நீ எங்களுக்கு உணவு தரும் கடமை உடையவன். உன் பாவத்தில் நாங்கள் ஏன் பங்கு கொள்ள வேண்டும்?" என்று அவர்கள் சொன்னார்கள். அந்த வார்த்தைகள் அவன் உள்ளத்தைக் கிழித்தன.
இரத்னாகரன் ஓடி வந்து நாரதரின் கட்டை அவிழ்த்து, கண்ணீருடன் அவர் காலில் விழுந்தான். "என்னைக் காப்பாற்றுங்கள்" என்றான். நாரதர் அவனுக்கு 'ராம' என்னும் நாமத்தை உபதேசித்தார். ஆனால் தீவினை காரணமாக அவனால் 'ராம' என்று உச்சரிக்க முடியவில்லை. நாரதர் 'மரா' என்று சொல்லச் சொன்னார். அதையே தொடர்ந்து சொல்ல, அது 'ராம' என்றாயிற்று என்று மரபு சொல்கிறது.
அவன் அமர்ந்து தவம் செய்தான். எவ்வளவு காலம் ஆயிற்று என்றே தெரியவில்லை. அவன் உடலைச் சுற்றிப் புற்று வளர்ந்தது. 'வால்மீகம்' என்றால் புற்று. புற்றிலிருந்து வெளிவந்ததால் அவர் வால்மீகி என்று அழைக்கப்பட்டார்.
நாரதரின் அன்பும் அமைதியும் வேடனை வெல்லும் ஆற்றலைத் தந்தது. வெறுப்போ தண்டனையோ அல்ல, இரக்கமே அந்தத் தீமையை நன்மையாக மாற்றியது. பின்னர் அவர் இராமாயணம் என்ற பெருங்காவியத்தை இயற்றினார்.
வால்மீகி என்ற பெயர் அன்றிலிருந்து அன்பின் மாற்றத்தைக் குறிக்கும் சொல்லாயிற்று.
இந்த மாற்றத்தின் பின்னர் அவர் ஆசிரமத்தில் வாழ்ந்தார்; பல சீடர்களுக்கு ஆசிரியராக விளங்கினார்.