நசிகேதனின் தெளிவு
கடோபநிடதத்திலிருந்து. வாஜஸ்ரவஸ் என்ற முனிவர் ஒரு வேள்வியில் தம் செல்வத்தையெல்லாம் தானமாகத் தருவதாகச் சங்கல்பம் செய்தார். ஆனால் தானம் தந்த பசுக்கள் வயது முதிர்ந்தவை; பால் தராதவை. இதைக் கண்ட அவரது சிறு மகன் நசிகேதன் மனம் வருந்தினான். "தந்தையே, என்னை யாருக்குத் தானம் தருவீர்கள்?" என்று கேட்டான். மீண்டும் மீண்டும் கேட்கவும் தந்தை சினந்து, "உன்னை யமனுக்குத் தருவேன்!" என்றார்.
கடோபநிடதம் இந்தியாவின் ஆழ்ந்த உபநிடதங்களில் ஒன்று. அதன் தொடக்கமே ஒரு சிறுவனின் வினாவில்தான் அமைகிறது. சிறுவன் ஆனாலும் அவனுடைய கேள்விகள் வானம் அளவுக்கு உயர்ந்தவை என்று மரபு அவனைப் போற்றுகிறது.
நசிகேதன் யமனுலகை அடைந்தான். யமன் அங்கு இல்லை; மூன்று நாள் அவன் உணவின்றி வாசலில் காத்திருந்தான். திரும்பிய யமன் இதை அறிந்து வருந்தி, "அந்தணச் சிறுவனே, மூன்று நாள் பசியோடு காத்திருந்தாய். உன் குறைக்கு ஈடாக மூன்று வரங்கள் தருகிறேன்" என்றான்.
முதல் வரமாக, தந்தை தன்மேல் சினம் தணிந்து வரவேற்க வேண்டும் என்றான். இரண்டாவதாக, வேள்வித் தீயின் ரகசியத்தைக் கேட்டான். மூன்றாவதாக, "மனிதன் இறந்தபின் அவன் இருக்கிறானா? இல்லையா?" என்று கேட்டான். இந்த வரம் மிக அரியது என்று யமன் தயங்கினான்.
யமன் அவனுக்கு ஆசை காட்டினான்: "நூறாண்டு வாழும் பிள்ளைகள், பேரப்பிள்ளைகள், யானைகள், குதிரைகள், பொன், நீண்ட ஆயுள், நிலம், இசையோடு அழகிய தேரும் பெண்களும் வேண்டுமானால் கேள்; ஆனால் இறப்பைப் பற்றிக் கேட்காதே." நசிகேதன் அமைதியாகச் சொன்னான்: "யமனே, இவை எல்லாம் நாளை என்ன ஆகும் என்று தெரியாதவை; புலன்களின் ஆற்றலைத் தேய்க்கின்றன. நீண்ட ஆயுளும் உம்முடைய முன் குறைவே. நான் கேட்பதை மட்டும் தாருங்கள்."
நசிகேதன் கேட்ட வரம் வெறும் கற்பனையான வினா அல்ல; ஒவ்வொரு மனிதனும் ஒருநாள் எதிர்கொள்ளும் வினா. சிறுவன் ஒருவன் அதைத் தயங்காமல் கேட்டதும், ஆசைகளால் அவனை மயக்க முடியாததும் உபநிடதம் புகழ்வதற்குக் காரணம். இளமையில் தெளிவு எளிதில் கிடைக்காது; அதனால் நசிகேதனின் பெருமை பல தலைமுறைகளாக ஆசிரியர்களால் சொல்லப்படுகிறது.
நசிகேதனின் உறுதியில் மகிழ்ந்த யமன், 'நன்மை வேறு, இனிமை வேறு; ஞானி நன்மையைத் தேர்கிறான்; அறிவற்றவன் இனிமையைத் தேர்கிறான்' என்று தொடங்கி ஆன்மாவின் அழிவின்மையைப் போதித்தார். இப்படி இம்மை, மறுமை இரண்டையும் எடைபோட்டுத் தெளிந்தவனின் பெருமையால் உபநிடதம் ஒளிர்கிறது.