சத்தியகாம ஜாபாலன்
இது சாந்தோக்கிய உபநிடதத்தில் சொல்லப்படும் கதை. சத்தியகாமன் என்ற சிறுவன் வேத அறிவைக் கற்க ஆசைப்பட்டு, தன் தாய் ஜபாலையிடம் சென்றான். "அம்மா, நான் குருகுலம் சென்று கற்க விரும்புகிறேன். என் கோத்திரம் எது?" என்று கேட்டான். ஜபாலை உண்மையாகப் பதில் சொன்னாள்: "மகனே, இளமையில் நான் பல வீடுகளில் பணிப்பெண்ணாக இருந்தேன். உன்னைப் பெற்றபோது உன் தந்தை யார் என்று எனக்குத் தெரியாது. என் பெயர் ஜபாலை, உன் பெயர் சத்தியகாமன். குருவிடம் சத்தியகாம ஜாபாலன் என்றே சொல்."
சத்தியகாமன் கௌதம முனிவரிடம் சென்றான். "நீ எந்தக் கோத்திரத்தைச் சேர்ந்தவன்?" என்று கௌதமர் கேட்டார். சிறுவன் தன் தாய் சொன்னதை அப்படியே சொன்னான். "என் தந்தை யார் என்று எனக்குத் தெரியாது. என் தாய் ஜபாலை. நான் சத்தியகாம ஜாபாலன்." சுற்றி இருந்த பலர் அவன் பிறப்பைக் குறைவாகக் கருதியிருக்கலாம்.
ஆனால் கௌதமர் மகிழ்ந்து சொன்னார்: "இவ்வளவு உண்மையைத் துணிந்து சொல்ல முடிந்தவன் பிராமணன் அல்லாதவனாக இருக்க முடியாது. சமிதைகளைக் கொண்டு வா; உனக்கு உபநயனம் செய்வேன். நீ உண்மையிலிருந்து தவறவில்லை." அவர் அவனைச் சீடனாக ஏற்றார்.
கௌதமர் அவனிடம் நானூறு மெலிந்த பசுக்களை ஒப்படைத்து, "இவை ஆயிரமாகும் வரை திரும்பி வராதே" என்றார். சத்தியகாமன் பல ஆண்டுகள் காட்டில் மந்தை மேய்த்தான். அவன் பொறுமை, பணிவு, உண்மை ஆகிய பண்புகள் வளர்ந்தன. காளை, அக்னி, அன்னம், நீர்ப்பறவை வடிவில் இயற்கையே அவனுக்கு பிரம்மத்தின் பல பாடங்களை உபதேசித்தது என்று உபநிடதம் கூறுகிறது.
சத்தியகாமன் அன்று உண்மையைச் சொல்லாமல் தனக்கு ஒரு உயர்ந்த கோத்திரத்தைப் பொய்யாகக் கூறியிருந்தால் எளிதில் சேர்க்கப்பட்டிருக்கலாம். ஆனால் அவன் தாயின் உண்மையையும் தன் உண்மையையும் காத்தான். அவனது தாயும் தன் வாழ்வின் உண்மையை மறைக்காமல் கூறிய துணிவு உடையவள். இருவரின் ஒழுக்கம் தான் அந்தச் சிறுவனுக்கு உயர்ந்த கல்வியின் வாசலைத் திறந்தது.
இவ்வாறு உண்மையே அவன் குலமாயிற்று.
இது அவனுக்கும் அவன் தாய்க்கும் பெருமை.
பிறப்பால் அல்ல, உண்மையைப் பேசும் ஒழுக்கத்தால் அவன் உயர்ந்த குருவின் சீடனானான். குடிமை என்பது ஒழுக்கத்தால் வருவது என்பதற்கு இந்தக் கதை சிறந்த சான்றாகும்.