சுமந்திரன் எனும் நம்பிக்கையான அமைச்சன்
வால்மீகி இராமாயணத்திலிருந்து (பால காண்டம், அயோத்தியா காண்டம்): தசரத மன்னனுக்கு எட்டு அமைச்சர்கள் இருந்தனர். அவர்களுள் முதன்மையானவர் சுமந்திரர். அவர் மன்னனின் தேரோட்டியாகவும் ஆலோசகராகவும் இருந்தார். மன்னன் அவரை அனைத்து விஷயங்களிலும் நம்பினான். அவரிடம் அன்பு, அறிவு, தெளிவு, பேராசையின்மை நான்கும் இருந்தன.
புத்திரகாமேஷ்டி யாகம் நடத்தினால் தசரதனுக்கு மகன்கள் பிறப்பர் என்ற ஆலோசனையைச் சுமந்திரரே அரசனுக்கு நினைவூட்டினார். அவர் முன்பு முனிவர்களிடம் கேட்ட ஒரு பழங்கதையைக் கூறி, ரிஷ்யசிருங்கரை அழைத்து வருமாறு அறிவுறுத்தினார். அவருடைய அறிவும் நினைவாற்றலும் அரசனுக்கு மிக உதவின.
இராமனுக்கு முடிசூட்டும் நாளில் கைகேயி வரங்களைக் கேட்டாள். சோகத்தில் ஆழ்ந்த தசரதன் பேச முடியாமல் இருந்தான். அப்போது சுமந்திரர் அமைதியாகவும் துணிவாகவும் நிலைமையைக் கையாண்டார். அவர் கைகேயியிடம் நேரடியாக உண்மையைச் சொல்ல அஞ்சவில்லை. இராமனைக் காட்டுக்கு அழைத்துச் சென்று திரும்பிய போது கூட, அவர் தம் துயரத்தை அடக்கிக்கொண்டு அரசனுக்குச் செய்தி சொன்னார்.
இராமன் வனம் புகுந்தபோது சுமந்திரர்தான் தேரில் அழைத்துச் சென்றார். கங்கைக் கரையில் இராமன் அவரைத் திரும்பிப் போகச் சொன்னான். அவர் வருந்தினாலும் கட்டளையை ஏற்றார். எந்த ஆதாயமும் எதிர்பாராமல், விசுவாசத்தோடு தம் பணியை நிறைவேற்றினார். தசரதனும் மக்களும் அவரை முழுதாக நம்பினர்.
தேர்ந்த அமைச்சன் அன்போடும் அறிவோடும் தெளிவோடும் பேராசையின்றி இருந்தால் அவன் அரசனுக்கும் நாட்டுக்கும் வலிய துணையாவான் என்பதற்குச் சுமந்திரர் ஓர் எடுத்துக்காட்டு.
சுமந்திரரின் அன்பு தசரதன் மீது மட்டுமன்றி, இராமன் மீதும் இருந்தது. இராமனைக் காட்டுக்கு அழைத்துச் சென்றபின் திரும்பி வந்து தசரதனிடம் செய்தி சொல்வது அவருக்கு மிகத் துயரமான பணி. அரசனின் உயிர் இழப்புக்கு முன் அவர் அருகில் இருந்து ஆறுதல் தந்தவரும் அவரே.
அவர் ஒருபோதும் அரசனிடமிருந்து பதவியைத் தாண்டி எதையும் விரும்பவில்லை. பேராசையற்ற அவரது வாழ்வு அமைச்சர் பணிக்கு ஓர் இலக்கணம். தெளிவான சொற்கள், தெளிவான நடத்தை, தூய்மையான நோக்கம் ஆகியவை அவரை எல்லோரும் நம்பச் செய்தன.
இராமன் மீண்டு அயோத்திக்கு வந்தபோதும் சுமந்திரர் அவர் சேவையில் நின்றதாக மரபு கூறுகிறது. நல்ல பண்புகள் உடையவர் காலத்தால் மாறுவதில்லை.
சுமந்திரரைப் போன்ற அமைச்சரைப் பெற்றதே தசரதனின் ஆட்சி நீண்ட காலம் அமைதியாக இருந்ததற்குக் காரணமாகும்.